مقدم داشتن نماز شب و خواندن آن قبل از نيمه شب براى صاحبان عذر جايز است ، مانند كسى كه از سرما مىترسد يا مسافرى كه مىخواهد شب حركت كند و يا جوانى كه بيدار شدن در دل شب برايش دشوار است 4 ( - - ) نماز شب ) . كسى كه در حال غرق شدن در آب يا فرورفتن در گل است يا براى نجات خود در حال شنا كردن است و يا به طناب و مانند آن بسته شده است و امثال آنان ، هرگونه كه برايش ممكن است نماز را به جا مىآورد ؛ بدين گونه كه ركوع و سجود را با اشاره انجام مىدهد و هراندازه كه مىتواند روبه قبله قرار مىگيرد و در صورت عدم امكان ، روبه قبله بودن ساقط است ؛ چنان كه برهنه‌اى كه ساتر عورت ندارد ، نشسته نماز مىگزارد و ركوع و سجود را با اشاره انجام مىدهد . 5 چنانچه معذور ، به سبب بيمارى ، سفر يا حيض و مانند آن ، روزه بگيرد ، روزه‌اش صحيح نيست . در برخى عذرها ، همچون پيرى ، در صحّت روزه اختلاف است . 6 معذورى كه عذرش پس از افطار روزه يا بعد از ظهر بر طرف شده است ، مستحب است تا مغرب چيزى نخورد . 7 كسى كه بايد جهت كفّاره دو ماه پى درپى روزه بگيرد ، عروض عذرِ مانع از روزه گرفتن ، مانند حيض ، ضررى به پى درپى بودن نمىزند و پس از بر طرف شدن عذر ، روزه را ادامه مىدهد و نيازى به از سر گرفتن آن نيست ( - - ) تتابع ) . ارتكاب برخى محرمات احرام به جهت عذر ، همچون بيمارى جايز است ، مانند زير سايه قرار گرفتن در حال حركت 8 ( - - ) سايه ) يا ازالهء مو از بدن 9 ( - - ) تراشيدن ) ؛ هرچند بر ارتكاب كننده فديه ( - - ) فديه ) واجب مىشود . كسى كه وظيفه‌اش حج تمتّع است نمىتواند به حج قران يا افراد رجوع كند ، مگر در صورت عذر ، مانند حيض . 10 كسى كه حج واجب بر عهده دارد ، اگر به سبب عذر ، مانند پيرى و بيمارى قادر بر انجام آن نباشد و به بر طرف شدن عذر تا آخر عمر نيز اميدى نداشته باشد ، بنابر قول مشهور ، واجب است نايب بگيرد ( - - ) حج نيابتى ) .