السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

331

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

قدرت فروشنده و خريدار بر تحويل كالاى مورد معامله و بهاى آن ، از شرايط بيع است . بنابر اين ، فروختن پرنده در هوا و ماهى در دريا و مانند آن كه فروشنده ناتوان از تحويل آن است ، صحيح نمىباشد . 12 برخى فقها ناتوانى شوهر از پرداخت نفقه به زوجه را موجب تسلط زن بر فسخ نكاح دانسته‌اند ؛ ليكن بنابر قول منسوب به مشهور ، ناتوانى از پرداخت نفقه ، حتى در صورت مراجعه به حاكم ، موجب تسلط زوجه بر فسخ نمىشود . 13 ناتوانى وصىّ از اجراى وصيّت ، موجب بركنارى وى از وصايت نمىشود ؛ بلكه در اين صورت ، حاكم دستيارى براى وى برمىگزيند . 14 ناتوانى دارندهء حق شفعه ( - - ) شفعه ) از پرداخت ثمن ، موجب بطلان حق او خواهد شد . 15 ( - - ) عذر ) ( - - ) قاعدهء ميسور ) عجفاء عَجفاء : لاغر و ضعيف ( - - ) لاغرى ) . عجله عجله : شتاب كردن در كارى پيش از رسيدن زمان آن . آنچه در شناسه آمده معناى لغوى عجله است ؛ 1 از اين رو ، ضد حلم و بردبارى معرفى و از آن نكوهش شده است . 2 از حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله نقل شده كه فرمود : « حلم از خدا و عجله از شيطان است » . 3 در حديثى ديگر از آن حضرت آمده است : « عجله سبب هلاكت مردم شده است و چنانچه مردم خويشتن دارى مىكردند ، تباه نمىشدند » . 4 عجله گاهى به معناى سرعت ؛ يعنى شتاب كردن در كارى پس از رسيدن موعد آن به كار مىرود كه پسنديده است ،

--> ( 1 ) . جواهر الكلام 5 / 75 * ( 2 ) . المقنعة / 351 ؛ جواهر الكلام 17 / 144 - 147 * ( 3 ) . جواهر الكلام 21 / 8 * ( 4 ) . 35 / 443 * ( 5 ) . 5 / 77 * ( 6 ) . 9 / 264 * ( 7 ) . 211 - 212 و 315 - 316 * ( 8 ) . 10 / 79 - 80 * ( 9 ) . مستند العروة ( الصلاة ) 3 / 240 - 245 ؛ مهذب الاحكام 6 / 229 - 231 * ( 10 ) . جواهر الكلام 17 / 64 - 65 * ( 11 ) . 22 / 251 و 32 / 60 - 62 * ( 12 ) . 22 / 384 - 385 * ( 13 ) . 30 / 105 * ( 14 ) . 28 / 410 - 411 و 417 - 418 * ( 15 ) . 37 / 279 .