السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

287

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

عائر - - ) كوه وعير و عائر عائله - - ) عيال عابر - - ) عبور عاج عاج : دو دندان پيش بالايى فيل و برخى پستانداران ديگر ، مانند گراز و كرگدن . از آن به مناسبت در باب طهارت و تجارت نام برده‌اند . اجزاى فاقد حيات حيوان ، از قبيل دندان ، ناخن و عاج هرچند از مردار به دست آمده باشد ، پاك است . بنابر اين ، استفاده از عاج در ساختن مثل شانه و نيز خريد و فروش آن جايز است . 1 در برخى روايات ، به شانه كردن با عاج سفارش شده است ؛ چنان كه - بر اساس آنچه نقل شده - امامان عليهم السّلام از شانهء تهيه شده از عاج استفاده مىكردند . 2 عاجز - - ) عجز عادت عادت : آنچه بر اثر تكرار ، جزء رفتار اكتسابى و گاه غير ارادى مىشود / رويهء معمول و متداول ميان مردم ( - - ) عرف ) / دوبار يكسان خون ديدن زن ( - - ) حيض ) . عادت به معناى نخست طبيعتى ثانوى براى دارندهء آن است كه خُلق و خو ناميده مىشود ؛ از اين رو ، رفتارى كه انسان بدان عادت كرده است گاهى بدون قصد و ارادهء خاصى از او بروز مىيابد ؛ هر چند قصد ارتكازى و ناخود آگاه وجود دارد ؛ چنان كه صدور رفتار خلاف عادت از صاحب عادت نيازمند تعمّد و قصد خاص و التفات تفصيلى است ، مگر آنكه صدور آن از وى از روى سهو يا فراموشى باشد .

--> ( 1 ) . جواهر الكلام 5 / 319 و 22 / 35 * ( 2 ) . الكافى ( كلينى ) 6 / 488 - 489 .