السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
274
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
1 . صيغه : بدون شك ظهار با گفتن جملهء « أنْتِ عَلَىَّ كَظَهْرِ امّى ؛ تو بر من چون پشت مادرم هستى » محقق مىشود . همچنين اگر به جاى « أنْتِ » الفاظى ديگر بگويد كه زوجه را مشخص و معلوم گرداند ، مانند « هذِهِ » يا « فلانة » ( اسم زن برده شود ) يا به جاى آن واژههايى مانند « بَدَنُكِ » ، « جَسَدُكِ » ، « جِسْمُكِ » ، « جُملَتُكِ » و كُلُّكِ » را كه همهء اندام زوجه را در بر مىگيرد ، به كار برد . همچنين اگر به جاى « عَلَىَّ » ساير صلهها همچون « مِنّى » ، « عِنْدى » ، « مَعى » و مانند آن به كار رود يا به جاى كاف تشبيه در « كَظَهْرِ أمّى » واژهء « مثل » و مانند آن به كار برده شود . 3 آيا با گفتن « أنْتِ كَظَهْرِ أمّى » با حذف « صله » ظهار محقق مىشود ؟ برخى در تحقق ظهار با صيغهء ياد شده اشكال كردهاند ؛ 4 ليكن اشهر تحقق ظهار با آن است . 5 آيا با گفتن جملهء « أنْتِ عَلَىَّ كَامّى » يا « مِثلُ امّى » به قصد ظهار ، ظهار تحقق مىيابد ؟ مسئله اختلافى است ؛ 6 چنان كه اگر عضوى از اعضاى همسرش را به قصد ظهار به پشت مادرش تشبيه كند ، مانند اينكه بگويد : « يَدُكِ » يا « فَرْجُكِ » يا « ظَهْرُكِ » يا « بَطْنُكِ عَلَىَّ كَظَهْرِ امّى ؛ دست يا فرج يا پشت يا شكم تو بر من همچون پشت مادرم است » ، تحقق ظهار با آن اختلافى است . بيشتر فقها قائل به عدم تحققاند . 7 بنابر قول مشهور ، صيغهء ظهار بايد منجّز باشد . بنابر اين ، اگر ظهار را به زمانى خاص ، مانند پايان ماه يا فرا رسيدن جمعه معلق كند ، واقع نمىشود ؛ 8 اما اگر آن را به شرطى غير از زمان ، مانند رسيدن به منزل يا خروج از آن منوط كند ، آيا ظهار واقع مىشود يا نه ؟ اختلاف است . 9 آيا با مقيد كردن ظهار به زمانى خاص ، مانند اينكه بگويد : « أنْتِ عَلَىَّ كَظَهْرِ امّى سَنَةً ؛ تو تا يك سال بر من همچون پشت مادرم هستى » ظهار واقع مىشود يا نه ؟ مسئله اختلافى است . بنابر قول نخست ، پس از پايان مدت مىتواند با همسر خود آميزش كند و نيازى به پرداخت كفّاره نيست . 10