السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

148

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

اگر مقدار باقى مانده كفاف نفقه و خرجى برده را ندهد ، مولا بايد آن را كامل كند . آيا جايز است مولا برده را بر انعقاد چنين قراردادى مجبور كند ؟ مسئله اختلافى است ؛ ليكن برده نمىتواند مولا را بر اين كار مجبور نمايد ؛ چنان كه جايز نيست مولا ضريبه را افزون‌تر از حاصل كسب برده قرار دهد يا باقى مانده كمتر از مقدار نفقهء برده باشد ، مگر آنكه مولا خود نفقهء او را بپردازد . 3 بنابر قول مشهور - كه بر آن ادعاى اجماع نيز شده است - برده نمىتواند مالك چيزى شود ؛ 4 ليكن برخى فاضل ضريبه را استثنا كرده و برده را مالك آن دانسته‌اند . 5 ضريح ضريح : سازه‌اى به شكل مكعب كه بر قبر مىنهند . ضريح در عربى به معناى شكاف ميانهء قبر و خود قبر آمده است ؛ 1 ليكن در فارسى در معناى سازه‌اى از فلز يا چوب به شكل مكعب كه بر قبر معصومان عليهم السّلام و ديگر بزرگان دين مىنهند ، به كار مىرود . در كلمات فقها نيز همين معنا مراد است . از احكام مرتبط با آن در بابهايى چون طهارت سخن گفته‌اند . احكام : ضريح معصومان عليهم السّلام و امام زادگان عظيم الشّأن ، محترم و تعظيم آن واجب است ؛ از اين رو ، نجس كردن آن ، همچنين هر اقدامى كه اهانت به شمار رود ، حرام است و در صورت نجس شدن ، زدودن نجاست از آن واجب است . 2 ( - - ) زيارت ) ( - - ) مشاهد مشرّفه ) ضعف ضعف : ناتوانى جسمى / از حالات حديث به لحاظ سند ( - - ) حديث ضعيف ) . از ضعف به معناى نخست در بابهاى صلات ، صوم ، حج ، جهاد و حدود سخن گفته‌اند .

--> ( 1 ) . الحدائق الناضرة 25 / 140 * ( 2 ) . جواهر الكلام 31 / 393 * ( 3 ) . 393 - 394 * ( 4 ) . 24 / 171 - 176 * ( 5 ) . المختصر النافع / 132 . ( 1 ) . لسان العرب ، واژهء « ضرح » * ( 2 ) . البيان / 93 ؛ الرسائل العشر ( حلّى ) / 59 ؛ العناوين 1 / 556 - 557 .