آقا على مدرس زنوزى طهرانى (مدرس) (حكيم مؤسس)
21
مجموعه مصنفات حكيم مؤسس آقا على مدرس طهرانى (فارسى)
از مرحوم ميرزا حسن نورى استاد آقا على در متن تقريرات ، استناد آن به آقا على مورد اطمينان است . ثانيا : در نخستين رساله خلاصهء رأى ابتكارى آقا على در معاد جسمانى تقرير شده است ، لذا استناد اين رساله نيز به آقا على مورد اطمينان است و با توجه به پشت جلد نسخه از تقريرات دروس آقا على است . ثالثا : سياق و سبك نگارش رسالة فى احكام الوجود و الماهية با ديگر رسائل آقا على از قبيل مباحث الحمل يا وجود رابط يكى است ، انتساب اين رساله به آقا على نيز با توجه به سطح مطالب آن و نيز مختار مصنف در مسائل مختلف مطروحه در آن مورد اطمينان است . رابعا : مختار رسالهء مختصر وحدت وجود با رأى آقا على در بدايع الحكم سازگار است . حاصل بحث ، اگر چه كاتب اين رساله مشخص نيست ، واقف آن نيز عليرغم معلوم بودن نامش شناخته نيست ، ولى با توجه به قرائن فوق الذكر بطور كلى ، و قرائن متعدد مضمونى و محتوايى كه در ضمن بحث جزئى از محتواى هر رساله مطرح شده و مىشود ، اين مجموعه مطمئنا از آثار فلسفى حكيم مؤسس آقا على مدرس يا از تقريرات دروس وى است ، و هيچ دليلى بر خلاف اين اطمينان به چشم نمىخورد . هر چند ميزان اطمينان اين انتساب در همهء رسائل يكسان نيست و شدت و ضعف دارد ، به هر حال اين انتساب در اكثر موارد مقطوع نيست ، امّا ظن اطمينانى در چنين مواردى معتبر است . اكنون پس از بحث كلى دربارهء اين مجموعهء خطى كه نسخهء منحصر به فرد چهار رسالهء اين مجلّد است به بحث جزئى دربارهء « رسالة فى احكام الوجود و الماهية » مىپردازيم . درباره اين رساله نكات ذيل قابل ذكر است : 1 - نسخهء منحصر به فرد اين رساله ورق 100 تا 123 چهارمين رسالهء مجموعهء خطى 5588 كتابخانهء عمومى مرحوم آيت الله مرعشى نجفى در قم است . نام كاتب و تاريخ كتابت مشخص نيست . خط آن همان خط پنج رسالهء ديگر اين مجموعه است و احتمالا در زمان حيات حكيم مؤسس نوشته شده است ( با توجه به تاريخ كتابت رساله توحيديه