الهَوى فَيَصُدُّ عَنِ الحقِّ ، و اما طُولُ الأَمِلَ فَيُسْنِى الآخِرَة « 1 » ؛ اى مردم ، من به دو چيز در مورد شما نگرانم ، 1 - پيروى از هواى نفس ، 2 - آرزوهاى دراز ، اولى مانع قبول حق مىشود و دومى موجب فراموشى قيامت مىگردد پس براى افراد آگاه و خردمند آرزوها در شرائط معقول ، مقبول است و آن هم براى رسيدن به معنويات و چيزهائى كه در قيامت به درد مىخورد » . دوم : آيا هميشه به ياد مرگ بودن مانع تلاش و رشد انسان نمىشود ؟ اگر مقدارى در ارتباط با يادآورى مرگ مطالعه كنيم خواهيم ديد كه اين موضوع مانع فعاليت‌هاى انسان نمىشود ، بلكه او را در چهارچوب‌هاى دينى و عقلى هدايت مىكند تا اينكه به حقوق خود قانع شود و از تجاوز به حقوق ديگران و سرپيچى از فرمان خدا دست بر دارد ، و به جز اين خاصيت مهم ، آثار ديگرى در زندگى دنيوى هم دارد : 1 - انسانها را از رنج و زحمتهاى سخت باز مىدارد . 2 - زمينه‌هاى آرامش و آسايش را فراهم مىسازد . 3 - آنها را به دستورات دينى پايبند مىكند . 4 - زمينه غرور و تكبر و حسادت و مردم آزارى و ساير گناهان را از انسان مىگيرد و او را به تواضع و احترام به ديگران و مهربانى و عفو و گذشت وادار مىكند . 5 - آمادگى او را براى پاسخگوئى در روز قيامت بيشتر مىنمايد . و نبايد در مورد ياد آورى مرگ تعبير نادرستى را انجام داد كه انسان خواهد مرد چرا بايد براى علم و دانش و ياد گرفتن حرفه و صنعت و . . . تلاش كند و خود را به رنج و زحمت وادار نمايد اين گونه تعريف ضمن اينكه با دستورات دينى سازگارى

--> ( 1 ) . نهج‌البلاغه ، خ 42 .