داشتند ، خودش را به خاطر خدا ، و تبليغ دستوراتش ، به هر نوع زحمت و اذيت‌ها آماده كرد ، و تا پاى شهادت پيش رفت و چون هدفش رضايت الهى بود ، تبليغات خود را از خاندان و نزديكان آغاز كرد و بيشتر از بيگانگان آنها را تحت فشار قرار مىداد تا جايى كه با آنها جنگ نمود ، و در اثر بى اعتنائى آنان به خدا ، با آنها قطع رابطه كرد ، ولى با افرادى كه هيچ نوع آشنائى قبلى نداشت به خاطر پذيرفتن دين و ارج نهادن به دستوراتش با صميميّت كامل ، ارتباط برقرار مىنمود . به هر حال آن حضرت بر وحى الهى ، فرد امين بود ، يعنى در تمام عمرش گفتار و رفتار ، و يا ظاهر و باطنش ، بر طبق وحى بود ، كه قرآن از شخصيتش دفاع مىكند . « وَما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوَى إِنْ هُوَ إِلّا وَحْىٌ يُوحَى » « 1 » هرگز پيامبر به ميل خود سخن نمىگويد بلكه همه گفتارش وحى است كه بوى بيان شده است . حالا ، دقت كنيم ، ايشان به طور كامل عبد و تسليم پروردگار متعال بودند ، كه همه حالاتشان اجراء كنندهء خواسته الهى بود ، و روى همين ملاك از ميان بندگانش برگزيده مىشود ، چون در توجه به خدا و تسليم محض ، نظيرى نداشته است و در اثر همين اخلاق در بندگى [ امام الرَّحمَةِ . . . ] پيشواى رحمت و مهربانى ، پيشگام و جلودار خير و نيكى ، و كليد بركت و دوام نعمت ، مىگردد . قرآن در خطاب به ايشان مىفرمايد : « وَما أَرْسَلْناكَ إِلّا رَحْمَةً لِّلْعالَمِينَ » . « 2 » « اى پيامبر ما تو را ، نفرستاديم جز اينكه بر جهانيان ، اميد و رحمت و خير باشى » . در اين جا بازهم به شخصيت بسيار عميق و عظيم آن حضرت ، اشاره مىشود كه وجودش هسته مركزى همه انسان‌هاى تاريخ است و هدف رسالتش ، فقط نشان دادن رحمت ، مهربانى ، عطوفت و گذشت خداى متعال ، بر عالميان است . جمله امام سجاد عليه السلام هم خيلى لطيف است ، امام الرَّحمَة ، يعنى آفرينش پيامبر اسلام و فلسفه رسالتش ، در برگيرنده ، رحمت الهى است كه از گفتار و اخلاق و اعمالش مىجوشد .

--> ( 1 ) . نجم ، آيهء 2 . ( 2 ) . انبياء ، آيهء 107 .