پس هر گناهى متناسب با خود عوارضى دارد كه با انجام دادن آن اثرش در ظاهر و باطن گناهكار صورت مىگيرد و بعد از تأثير منفى در روان فضاى بيرون را هم آلوده ساخته و بر زندگى او سايه مىافكند كه بعد از تكرار و زياد شدن گناهان ، آفات خود را سرازير مىكند ولى توبه خالص راه نجات است . ششم : آسمان و زمين و مخلوقات موجود در آنها انسانها را با وضعيت درونشان مىشناسند و صدايشان را هم مىشنوند . . . لكن لتَسْمَعَ سَماؤُكَ و مَن فيها و ارضُكَ و مَن عَليها سخنانم را در مقام پشيمانى و اعتراف به گناهان و بدى هايم در پيشگاهت طورى مطرح مىكنم تا آسمانت و هر موجودى كه در آنست و زمين و هر مخلوقى كه در آن زندگى مىكند همه حرفهايم را بشنوند شايد بعضى از آنها به بركت رحمتت برايم ترحم كنند پس معلوم مىشود اجرام آسمانى چنانچه دانشمندان علوم طبيعى هم معتقدند نفوس ناطقه و عاقلانه‌اى دارند و همانطور زمين هم از قدرت درك برخوردار است و چون هر موجودى كارهاى ديگر موجودات را بر طبق برنامه‌هاى خود مىسنجد و لذا انسان‌ها شنيدن را جز با گوش و ديدن را جز با چشم قبول ندارند غافل از اينكه خيلى از مخلوقات گوش ندارند ولى ابزار درك صداها را دارند خُفاش را در نظر بگيريد كه چشم ندارد ولى در شب تاريك بدون كوچك‌ترين برخورد با مانع ، به پروازش ادامه مىدهد ، يا در قرآن آمده كه همه مخلوقات خدا را تسبيح مىگويند ولى شما انسان‌ها آن را درك نمىكنيد . و به عنوان نمونه روشن : خداوند به آسمان زمين گفت با علاقمندى يا بىعلاقگى به سويم بيايد : « قالَتا أَتَيْنا طائِعِينَ » « 1 » آنها گفتند با علاقمندى مىآئيم .

--> ( 1 ) . فصلت ، آيهء 11 . .