در كيفيت توبه از ديدگاه حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام : التوبة يجمعها سِتَّةُ اشياءٍ : 1 - « على الماضى مِنَ الذُّنُوب النَّدامَةِ » ؛ « بر گناهان گذشته ، پشيمانى » . 2 - « و للفرائض الأعادَة » ؛ « توبه واجبات اعاده كردن آنها است » . 3 - « و ردّ المظالم و اسْتِحْلال الخصوم » ؛ « ردّ المظالم و طلب حلاليت از صاحبان حق » . 4 - « و انْ تَعزِمَ ان لا تَعُود » ؛ « تصميم قطعى بر اينكه دوباره بر نگردد » . 5 - « وَ انْ تَرْبى نَفْسَكَ في طاعَةِ اللَّهِ كما رَبَّيْتَها في مَعْصِيَةِ اللَّهِ » ؛ « خودت را در اطاعت خدا پرورش دهى همانطورى كه در معصيت چنان ميكردى » . 6 - « و ان تُذيقَها مَراراتُ الطَّاعَةِ كَما اذَقْتَها حَلاوَةَ الْمَعْصِيَةِ » ؛ « تلخىهاى اطاعت را به خودت بچشانى ، همانطور كه شيرينى معصيت را چشيده بودى » . « 1 » تفاوت توبه در ميان امت‌ها : فما هكذا سُنَّتُه في التَوبَةِ لِمَنْ كانَ قَبِلْنا . . . كيفيت توبه ، در امت‌هاى گذشته ، با امت اسلامى متفاوت بوده است چون در معناى آن فرقى نيست ، ولى شرائطاش در گذشته خيلى سخت بوده است . مانند : 1 - قطع عضو گناهكار و جانى ، 2 - سوزاندن در آتش ، 3 - در بنى اسرائيل همديگر را كشتن ، راه تحقق توبه بود ، 4 - اگر نجسى به بدن مىرسيد ، پوست را با قيچى مىبريدند ، و . . . . ولى به بركت مقام و عظمت حضرت محمد و آل محمد صلى الله عليه و آله و شريعت آسانش يعنى دين اسلام ، اين شرائط بسيار سخت برداشته شد و با آن شروطى كه ذكر شد توبه معنا پيدا مىكند .

--> ( 1 ) . مجمع‌البحرين ، ج 2 ، ص 15 .