الإمام زين العابدين (ع) (مترجم: حميد فتاحى)
249
الصحيفة السجادية الكاملة (صحيفه كامله سجاديه همراه با پيامها پاسخگوى نيازها) (فارسى)
آفريده شده است يعنى او هم مىتواند ، متكبر و مغرور شود و هم متواضع و فروتن باشد نه اينكه كسى از هنگام تولدش با صفات خاصى به دنيا آمده است پس اگر از دوران انعقاد نطفه و حاملگى مادر ، و بعد از تولد ، آگاهانه پرستارى گردد و در حوزه برنامههاى دينى واقع شود بدون ترديد زمينه اخلاق زيبا در او تقويت مىشود و به تدريج خودش را با رفتارهاى زيبا و شايسته آراسته مىكند ، چون كه او در هر شرائط سنى به چيزهائى روى مىآورد كه از فوائد و آثار مفيدشان آگاهى يافته و از چيزهائى نفرت پيدا مىكند كه ضرر و زيان و خسارتهايش براى او معلوم گردد ، در اين جا آئين آسمانى توسط پيشوايان معصوم عليه السلام او را در هر دو مورد به آگاهىهاى كامل رهنمون مىشود و زمينه انتخاب بهتر را برايش مهيا مىسازد . س : آيا ممكن است در اين موارد اخلاق والدين اثر گزار باشد و كيفيت آن را در جهت خاصى تقويت نمايد ، كه برايش محبوب گرديده و مورد انتخاب واقع شود ؟ ج : نبايد در مورد واقعيات توجيهگر باشيم . و چون همين مورد را دين قبول دارد كه هر عاملى از جمله والدين مىتوانند در اين زمينه مؤثر باشند و با اين وصف نبايد سرشت اولى و طبيعت پاك و آشناى او را با خداوند متعال ، و آن زيبائىهايى كه در ذات و نهاد او گزارده شده همه را فراموش كرد چون هر كدام در زمينه اخلاق و رفتار و انتخابهايش مؤثر هستند ولى هر بخشى از علل و عوامل كه غالب شود تعيين كننده خواهد بود . پس در اخلاق و رفتار انسانها عوامل مجبور كننده و تحميل شوندهء قطعى وجود ندارد كه گفته شود فلانى ، غرور و تكبر و خودپسندى و . . . را از والدين ارث برده ، بلكه بى تأثير نيستند و چون عوامل زيادى در اخلاق انسان از داخل و خارج وجود دخيل هستند و آخرين عامل خود انسانست كه با علاقمند شدنش ، محبوب خود را انتخاب مىكند .