أحمد أمين (مترجم:سيد غلامرضا سعيدى)

80

مفخر شرق سيد جمال الدين اسد آبادى (فارسى)

علاوه از بحث در اين موضوعات ، مقالات ديگرى منتشر مىشد حاكى از اين‌كه روابط بين اجزاى امّت از بين رفته و در ميان علما روابطى وجود ندارد و نيز بين علما و امرا ، ارتباطى برقرار نيست . مقالاتى ديگر مطرح مىشد حاكى از اين‌كه دين اسلامى كه همهء مسلمانان را مجاهد و رزمنده بار آورده بود و قرآن كريم امر كرده بود كه هرچه مىتوانيد بكوشيد و در برابر ديگران قوه و وسايل جنگى تهيه كنيد ، حال مسلمانان به اين سستى گراييده و بعد از آن همه عزت ، ذليل و بعد از آن همه قدرت ، ناتوان شده‌اند ؟ سيّد بعضى از اين موضوعات را شرح و بسط بيشترى مىداد و براى پاره‌اى موضوعات اختصاصاً مقالاتى منتشر مىكرد . كما اين‌كه در « مسأله قضا و قدر » همين كار را كرد و اصولًا يكى از عادت‌هاى مرحوم سيّد اين بود كه مردم را با تازيانه توبيخ بيدار كند ، آن‌گاه حس اميدشان را تحريك كند و نشان دهد مادامى كه اصل عقيده اسلامى باقى بماند ، زايل كردن اين نقيصه‌ها كار آسانى است ، و همه اوضاع صدر اسلام را يادآور مىشد . مسأله ديگرى كه فكر سيّد را به خود مشغول مىداشت ، تشكيل « دولت اسلامى واحدى » بود كه بدان وسيله همه تعليمات اسلامى عملى گردد . پس از آن‌كه تشخيص داد امكان ندارد فرمان‌رواى واحدى ، زمام امور را در دست بگيرد ، دعوتش را متوجّه اين زمينه قرار داد كه ارتباط ميان تمام اجزا و اعضاى جامعه اسلامى ، برقرار گردد ، به طورى كه همه داراى مقصد و هدف واحدى باشند و به حكومت‌هايى تسليم شوند كه - پيشوا و رهبرشان قرآن و اساس آن عدل و مشورت و انتخاب كردن بهترين افراد براى ادارهء امور باشد .