محمد بنده خدا ، پيامبر و برگزيده‌ترين مخلوقات اوست كه به بشارت و هشدار ، او را براى همهء مردمان فرستاده است تا به راه خدا فرا خواند و چراغى تابناك باشد ، خداوند به‌وسيلهء او اوامر خود را به پايان رساند ، پس احكام او عدل است و اخبارش صدق كه هرگز از سر هوى سخن نمىگويد ، سخن او گفتار الهى است . پيامبر صلى الله عليه و آله امت خود را از سرگذشت و اخبار امت‌هاى گذشته مطلع ساخت ؛ اخبارى كه براى رسيدن به مرحلهء « ايمان » ناگزير بايد آن را پذيرفت و باور كرد . اين اخبار به همان روالى كه پيامبرفرمود ، اتفاق افتاده است ، زيرا پيامبر گواه اين امر بر مردمان بود . هم‌چنين پيامبر صلى الله عليه و آله ، امت خود را از مسائلى كه آنها را به خدا نزديك مىكند ، آگاه ساخت و آنها را بدان راهنمايى و تشويق كرد ، و هيچ شرّى نيست مگر اين‌كه امت را از آن بر حذر داشت . درود و سلام خدا بر او و خاندان و يارانش باد ، نعمت را بر آنان تمام كرد ، آن‌گاه كه آنان را پرچم‌داران سنت خويش قرار داد . . . . اما از ميان مسائل مربوط به آينده - كه در آخر الزمان هنگام نزول عيسىبن‌مريم - عليه السلام - از آسمان - به‌وقوع مىپيوندد ظهور و قيام مردى از خاندان نبوت و از فرزندان على بن ابىطالب ( رض ) است كه نام وى با نام پيامبر صلى الله عليه و آله يكسان است و « مهدى » ناميده مىشود ، كه زمامدارى مسلمانان را بر عهده مىگيرد و عيسىبن‌مريم - صلى اللَّه عليه و سلم - پشت سر او نماز مىگزارد . اين خبر در احاديث متواتر از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ، مورد قبول تمام امت واقع گشته و اعتقاد بر حجت آن ، جز از سوى « افرادى شاذ » ، محرز و قطعى گرديده است . من مناسب ديدم كه بحث دربارهء اين مسئله ، به دو دليل ، موضوع سخنرانىام باشد : نخست : احاديث وارده دربارهء « المهدى » به تفصيل در صحيحين نيامده ، بلكه به اجمال نقل شده است ، ولى تفسير آن در ديگر كتب مندرج مىباشد . چه بسا كسى گمان كند كه اين امر از اعتبار آنها مىكاهد ، در حالى كه اين اشتباه آشكارى است ، زيرا احاديث « صحيح » و « حَسَن » در غير صحيحين ، نزد اهل حديث مورد قبول و اعتماد مىباشند . دوم : برخى از نويسندگان عصر ما ناآگاهانه يا به تقليد از كسى كه اهل عنايت به