ابو الاعلى مودودى / سيد قطب / ابو الكلام آزاد / اقبال لاهورى (مترجم: خسروشاهى)
82
فلسفه نهضت حسينى (فارسى)
آيات قرآنى روشنتر و قابل قبولتر است . . . » « 1 » مرحوم مولانا ابوالكلام آزاد ، رسالهاى نيز در تاريخ حركت و نهضت امام حسين عليه السلام نوشتهاند كه به زبانهاى مختلف ، بارها در كشورهاى مختلف عربى و اسلامى منتشر گشته است . . . و ما به تناسب موضوع اين كتاب : « نهضت حسينى » - از ديدگاه اهل سنت - خلاصهاى از نوشتار استاد مولانا ابوالكلام آزاد رحمه اللَّه را هم ، جهت تكميل بحث ، نقل مىكنيم :
--> ( 1 ) . ايضاً ، ص 311 ، در تفسير كشف الحقايق عن نكت الآيات و الدقايق ، تصنيف مير محمد كريم نجل حاج مير جعفر علوى كه به ترجمه حاج عبدالمجيد صادق نوبرى به چاپ رسيده است ، صحبت ذوالقرنين را مربوط به اسكندر مقدونى ياد كرده ، ولى در حاشيه كتاب نوشته است كه « احوال ذوالقرنين با شرح حال كوروش كبير مطابقت دارد و ذكر نام اسكندر اشتباه تاريخ است . . . » ( ج 2 ، ص 427 ) ، و در ابتداى كتاب چاپ اول نيز ياد كرده است كه از ترجمه باستانى پاريزى در اين مورد استفاده شده . آقاى تابنده گنابادى نيز نوشتهاند : « . . . نظريهاى كه اخيراً مورد تأييد دانشمندان واقع شده ، اين است كه ذوالقرنين همان كوروش كبير است هرچند همانطورى كه قبلًا ذكر كرديم بيشتر مفسرين او را با اسكندر مقدونى يكى مىدانستند و عدهاى هم او را يكى از اذواء و تبعهاى يمن مىگفتند و اين دو نظريه بيشتر از ديگران شهرت داشت ولى اخيراً طبق استدلالات و مطابق مجسمهاى كه از كوروش با مشخصات آيات ، راجع به ذوالقرنين پيدا شده ، اين عقيده بر همهء نظريهها رجحان پيدا كرده است . . » ( سه داستان اسرارآميز عرفانى در قرآن كريم ، تأليف آقاى تابنده ، ص 167 ) .