ابو الاعلى مودودى / سيد قطب / ابو الكلام آزاد / اقبال لاهورى (مترجم: خسروشاهى)
78
فلسفه نهضت حسينى (فارسى)
منشى مخصوص مهاتما گاندى كتابى در شرح حال مولانا آزاد به زبان انگليسى نوشته و در آن مىگويد : « مولانا ابوالكلام آزاد در جنگ ملى هندوستان قبل از مهاتما گاندى شهرتى بسزا داشت و از شخصيتهاى برجسته و ممتاز هند بهشمار مىرفت و در سال 1916 ميلادى زمانى كه جنگ اول بين المللى در جريان بود ، مهاتما گاندى از انگليسىها طرفدارى مىكرد و به نفع انگليسىها تبليغ مىنمود و سربازان هندى را براى كمك انگليسها مىفرستاد . مولانا آزاد در آن موقع مخالفت شديد خود را نسبت به انگليسىها نشان داد . » بعد دبير مخصوص گاندى اينطور مىنويسد : « مولانا آزاد در سال 1912 ميلادى مجلهء نامى هفتگى « الهلال » را منتشر ساخت و در اكناف هندوستان ، انقلابى عظيم برپا كرد . در اين مجله نسبت به انگليسىها عداوت و مخالفت نشان داد و انتقاد بىباكانه و جوانمردانهء او ادامه داشت . نتيجه اين شد كه انگليسىها مولانا را « ياغى حكومت » ناميدند و او را در زندان « رانچى » حبس كردند . اين حبس به جاى اينكه مولانا را افسرده و نرم كند ، جرأت و حوصلهء مولانا را بيشتر كرده و عداوت و بدبينى او را نسبت به اشغالگران انگليسى تندتر و شديدتر كرد » . مولانا بعد از چهارسال از زندان بيرون آمد و ديد صدائى كه بهوسيله « الهلال » به عموم مردم رسانده بود ، بىنتيجه و رايگان نبود . آن صداها به صورت يك انقلاب شديدى در عموم مسلمانان هند مؤثر و جلوهگر بود ، روى هم رفته پيغام مولانا به مسلمين اين بود كه