السيد هبة الدين الشهرستاني (مترجم: خسروشاهى)

13

اسلام و هيئت (فارسى)

روشن مىسازد كه در عصر ما ، براى بررسى علم هيئت از ديدگاه اسلام ، تأليف كتاب جديدى ، با همكارى دانشمندان اسلامى و پژوهش‌گران علوم گونه‌گون ، لازم و ضرورى است . . . و آنچه كه ما تقديم مىكنيم - همان‌طور كه اشاره شد - فقط نشان‌دهنده گوشه‌اى از تاريخ قديمى و اطلاعات پيشين مربوط به اين علم ، و ديدگاه‌هاى خاص يك عالم صاحب نظر ، در يك قرن پيش است و بس ! البته ترجمه جديد اين كتاب و نشر آن - براى ششمين بار - هرگز به اين معنا نيست كه نگارنده در همه مسائل مطرح شده ، با مؤلف محترم هم‌فكر است و يا همه آرا و نظريات وى را ، به طور مطلق مىپذيرد ! . . . بلكه هدف تشويق « طلاب حوزه‌هاى علميه » به بحث و فحص در علم نجوم و هيئت و با استناد به آخرين كشفيات دربارهء پديده‌هاى عظيم و عجيب آسمانى است . كه متأسفانه گويا بر خلاف حوزه‌هاى علميه پيشين ، در عصرها ، توجه خاصى به آن مبذول نمىشود . پس اگر در لسان روايات ما آمده است كه خداوند را « هزار هزار عالم و هزار هزار آدم » - غير از « آدم » ما بوده است - بايد با استناد به همين روايات ، در كشف چگونگى اين هزار هزار آدم و عالم كوشيد . . . . بى ترديد نسل‌هاى آينده ، تحقيقات كنونى دانشمندان جهان را هم به مثابه « گوشه‌اى از تاريخ علم هيئت » خواهند پذيرفت ، ولى معلومات و آگاهىهاى آنها ، بسيار فراتر از آن خواهد بود كه ما اكنون مىتوانيم آن را تصور كنيم ! * * * براى پى بردن به عظمت جهان هستى ، كرات آسمانى و كهكشان‌ها و . . . يك اشاره اجمالى ، در اين مقدمه بىتناسب نخواهد بود : علم امروز مىگويد جهان هستى در نتيجه يك انفجار بزرگ پديد گشت و « ماده » از آن به وجود آمد . ولى اين پرسش مطرح گرديد : ماده‌اى كه به وجود آمد و پخش گرديد ، آيا در « زمان » و « مكان » هستى يافت ؟ . . . و پاسخ مثبت مىدهند كه