حق همسايه ، احترام به پيمان ، فريادرسى بىپناهان ، يارى ضعيفان ، اطعام گرسنگان ، منزل دادن به غريب ، عفت زبان ، عفت چشم ، راستى ، بلند همتى ، ذكاوت ، فصاحت ، حسن راى و صبر مىپردازد ، در عين تمجيد قبيله ، عربيت را هم ستايش مىكند كه ويژگى مشترك همهء قبايل است . و در همان حال ارزشهاى ناب انسانى را كه در افق بلندى قرار دارد مىستايد و مىخواهد كه اين ارزشها در ميان همه انسانها محفوظ باشد . روح عرب جاهلى و اخلاق او - كه هم جنبه قبيله‌اى دارد و هم جنبه انسانى ادب جاهلى را پديد آورد . در يادگارهاى ادبى جاهلى ، احساسهاى قومى و محلى با مفاهيم ارزندهء انسانى اتحاد يافته است . شعر عنتره عبسى ، نمونهء ارزشمندى از اهداف پرارزش روح جاهلى عربى انسانى است . در اينجا با ذكر نمونه‌هاى معدودى از اشعار ، نشان مىدهيم كه ايده‌هاى اخلاقى زمان جاهليّت در منظومه عربى انسانى ، در حركت‌اند و شامل نمونه‌هاى اخلاقى روشنى هستند . « در دور كردن دشواريهاى زمانه كه از من دور نمىشوند ، مىكوشم و دورى و مطرود بودن از قبيله را تحمّل مىكنم . » « نصيحت قومى را كه مرا بىارزش كرده‌اند رها نمىكنم ، اگرچه آنها به من خيانت كنند و مهر نورزند . » « دشمنان ، سياهىپوست مرا عيب مىشمارند درحالى كه سفيدى و زيبايى صفاتم آن را از ميان مىبرد . » « به هنگام بخشش ، هر چه داريم مىبخشيم و زمين را سرشار از جود و احسان مىكنيم . »