* * * و اگر صحيح باشد كه اصول و قانون حمورابى قديمىترين قوانين مشهور جهان است ، ما از خلال اين قانون و اصول كه سيستم طبقاتى آن را از چهار هزار سال پيش ساخته و پرداخته است مىبينيم كه جامعه حمورابى ، يا اجتماع بابلى ، از سه طبقه تشكيل مىيافت : طبقه اول : همان طبقه اشراف بود كه نه تنها كار نمىكردند و رنج و زحمت نمىكشيدند ، بلكه كار و كوشش و خدمت و رنج همه به خاطر آنها بود و براى آنها و حتى زمين هم در راه منافع آنها به‌دور خود مىچرخيد ! ! . طبقه دوم : طبقه صنعتگران « 1 » بودند كه البته وضعشان بهتر از بردگان بود . طبقه سوم : همان بردگان بودند كه شكل زندگيشان را چند لحظه پيشتر ديديم . در همچو جامعه‌اى ، بديهى است كه فرزندان اشراف « شرف » ! پدرانشان را به ارث مىبرند ! ولى فرزندان صنعتگران و بردگان بايد به‌سوى سرنوشت و جايگاه پدرانشان بشتابند ! . و البته فرزندان دو طبقه اخير ، نيروى توليدكننده مملكت را تشكيل مىدادند كه همه سودها و نتايج آن به‌طور كلى به اشراف و اطرافيانشان مىرسيد . و امروز به جاى اين نيرو ، در ميان ملت‌هاى عقب‌افتاده ! دست‌هاى كارگران و در كشورهاى مترقى و پيشرفته ، وسايل ماشينى و آلات مكانيكى جايگزين شده است « 2 » .

--> ( 1 ) . كسانى كه كارهاى دستى انجام مىدادند ( 2 ) . با اينكه در كشورهاى مترقى امروز ماشينيزم و وسايل مكانيكى كارها را به‌عهده گرفته است ولى باز « كارگر » نقش حساس و اساسى خود را در همه زمينه‌هاى توليدى به‌عهده دارد و متأسفانه حقوقش نيز به تناسب پيشرفت زمان دست‌كمى از جوامع قديمى ندارد ! م