جورج جرداق (مترجم: خسروشاهى)

516

علي صوت العدالة الإنسانية (امام على ع صداى عدالت انسانى) (فارسى)

بن ابيطالب از نقطه‌نظر وسعت و شمول آن در بُعد « انسانى » نه منطقه‌اى و نژادى . انقلاب فرانسه مدافع « حقوق فرانسوى » نبود و متوجه به بيان « حقوق فرانسوى » هم نگرديد ، بلكه مدافع « حقوق انسان » و درباره « حقوق بشر » بود . و در اين ، مفهوم صحيح مليت هر مليتى هم روشن مىگردد ! زيرا كه از خلال آن مفهوم انسانيت به‌نحو كامل به‌چشم مىخورد و مىبينيد كه آن ، سنگ زيربناى كاخ بزرگ انسانى است . و برنامه و قانون على بن ابيطالب هم همين‌طور بود ، و ما اين وسعت و بينش جهانى را از اين سخن او در مىيابيم كه فرمود : هر انسانى در خلقت ، مانند تواست ! 6 . همانندى موجود بين مبادى انقلاب كبير و مبادى تفكّر على ، از نظر نصوص و مواد صريح و روشن آن . . . * * * براى آنكه اين مقايسه و ارزيابى را بيشتر روشن سازيم و از آن بهره‌مند شويم ، بايد انديشه و بينش روشنى از آن هدف طولانى داشته باشيم كه انقلاب واحد و همه‌جانبهء انسانيت بر ضد ظلم و استبداد آن را در برمىگيرد . همين انقلابى كه علل و عوامل آن در انديشه و قلب بزرگان و نويسندگان انقلاب كبير فرانسه جاى گرفت و به‌سوى هدف‌هاى نهايى خود ، در آن حقوقى كه از انقلابشان ناشى گرديد و به‌حق « حقوق بشر » ناميده شد ، پيش رفت . و براى آنكه اين انديشهء آشكار و بينش روشن از انقلاب كبير فرانسه در نزد ما به‌وجود آيد ، بايد نظر كوتاه و سريعى به وضع بشريت در قرون قديم ، وسطى و جديد بيفكنيم تا كوشش‌هاى طاقت‌فرساى بشريت اين دوران‌ها ، به‌خاطر اعلان حقوق بشر ،