نقل كرده است - در اين سه چيز كه از ضروريات زندگى جامعهء صدر اسلام بود ، به اشتراكيت قائل شده و گفته‌اند : « هيچكس نمىتواند چراگاهى را به‌خود اختصاص دهد و ديگران را محروم سازد » و يا مثلًا مرحوم شيخ طوسى فروش مازاد آب را جايز نشمرده و گفته است : « اگر كسى با احياء ، مالك چاهى شد و آب از آن درآمد ، بايد به‌مقدار احتياج خود و چهارپايانش از آن استفاده كند و مازاد آن را براى رفع احتياج ديگران ، مجاناً و بلاعوض به‌مردم بدهد . » « 1 » و علاوه بر اين ، در اسلام ، « انفال » جزو ثروت‌هاى عمومى معرفى شده است . يعنى همه زمين‌هاى موات ، زمين‌هاى زراعتى و قصبه‌ها كه از طرف صاحبانش رفع يد شده و يا سكنه‌اى ندارند ، يا بدون جنگ به مسلمانان واگذار شده و همچنين همه كوه‌ها يا اشجار و معادنى كه در بردارند و همه رودخانه‌ها با اشجارى كه دارند و تمام دارايى و ثروت كسانى كه وارث ندارند ، و همه معادن زيرزمينى و يا بيرون زمين و همه جنگل‌ها و نيزارها و مراتع ، ملى و اشتراكى بوده و از آن همه و براى همه است . به‌عنوان نمونه ، در ايران كه نوزده ميليون هكتار جنگل وجود دارد - تقريباً 11 / 5 درصد مساحت تمام كشور - همچنين همه معادن از نفت گرفته تا معادن آهن ، سرب ، مس ، زغال‌سنگ ، فيروزه ، گوگرد و غيره كه به ده‌ها نوع مىرسد ، همه و همه ملى و از آن جامعه است . و از همه بالاتر از نظر اسلام ، حكومت صالح و شرعى اسلامى ، براى اداره اجتماع و ميهن اسلامى و رفع ضروريات توده مسلمان ، اختيارات تامه دارد و در صورت لزوم ، از اين اختيارات استفاده مىكند و با وضع ماليات‌ها و ملىكردن صنايع و كارخانه‌ها و هر قانون ديگرى كه براى حفظ و بقاى مجتمع اسلامى ضرورى تشخيص داده شود ، در حفظ اسلام و مردم مسلمان و جامعه اسلامى مىكوشد .

--> ( 1 ) كتاب « خلاف » ، ج 2 ، چاپ جديد ، ص 225