و فروشندگان ، تحقيق مىنمود و بازرگانان خطاكار را با زور وادار مىكرد كه انسان باشند نه قصاب‌هاى بىرحم ! و هميشه در بالاى سر آنها مىايستاد و آنان را ، اگر احتكار كنند يا دزدى نمايند و يا سر سوزنى از حقوق مردم را پايمال سازند ، به مجازات سنگينى تهديد مىكرد ، و آنگاه آنان را چنين مورد خطاب قرار مىداد : « اى گروه بازرگانان ! از خدا بترسيد ، به خريداران نزديك شويد ، خود را به صفات بردبارى و شكيبايى بياراييد و از سوگندخوردن دورى بجوييد و از دروغ بپرهيزيد و از ستم بر كنار باشيد و ستمديدگان را يارى كنيد و پيمانه و ترازو را اصلاح نماييد . در كار مردم تقلب نكنيد و در روى زمين فساد برپا ننماييد و تبهكارانه زندگى نكنيد » ! وجدان و انديشه امام على چنين پذيرفته بود كه مردم در مسئله معاش با هم برابرند ، و براين باور داشت كه اين حقيقت ، يك ضرورت اجتماعى بوده و روشى نيكو در سوق‌دادن مردم در راه آزادى است و عاملى نيرومند براى بنياد استوار يك جامعه سالم است . و از اينجا بود كه او مسئله مساوات در حقوق را به‌شكل يك قانون درآورد و آنگاه در پرتو همين قانون ، چنين مقرر داشت كه مردم نيازمند ، در اموال عمومى از آنهايى كه در اسلام سابقه دارند ، بايد جلوتر باشند و بر دريافت آن سزاوارترند . او مىگويد كه خود « نيازمندى » واقعى در اين موضوع ، همانند « كوشش و كار سودمند » است و مجوز به‌دست‌آوردن مال از بيت‌المال وتملك زمين است ! دستورها و وصيت‌هاى امام پىدرپى بر كارگزاران و فرمانداران وى در سراسر كشور صادر مىگرديد و در همه آنها اوامر مؤكدى بود براى رفع ستم و عدم دريافت ماليات از مردم نيازمند . . . بلكه از نظر