سخن روان و بيان نيرومند ، با همهء شرايط طبيعى و هنرى كه بايد در آن جمع باشد ، نه تنها نزد علىبن‌ابيطالب جمع بود ، بلكه از عناصر تشكيل‌دهنده وجود او به شمار مىرفتند . علاوه بر اينها اصولًا خداوند ، همهء عوامل و علل تكميل‌كننده سخنورى و خطابه را در وجود امام به وديعت نهاده بود . خداوند علىبن‌ابيطالب را با طبعى پاك ، فطرتى سليم ، ذوقى نيك ، سليقه‌اى بلند و بلاغتى بىنقص ، امتياز بخشيده و با دانش بىنظير ، استدلال نيرومند ، قدرت اقناعى ، و عظمت بىمانند در بديهه‌گوئى ، او را بر همگان برترى داده بود . و بايد بر اينها افزود : راستى و صدقى را كه در سراسر وجود امام آكنده بود و تجربه‌هاى بيشمارش را كه در مورد شناخت جامعه و توده مردم و اخلاق آنها داشت ، همراه ويژگيهائى مانند : انسان دوستى ، مهر عميق ، پاكدلى ، سلامت روان ، پاكى وجدان و بلندى هدف و . . . به راستى بسيار مشكل است كه شما در بين شخصيتهاى بزرگ تاريخ جز علىبن‌ابيطالب و چند تن انگشت‌شمار ديگر ، كسى را پيدا كنيد كه اين همه شرايط سازنده‌ى يك خطيب و سخنور بىمانند را داشته باشد و بدون شك اگر تاريخ مشاهير سخنوران عرب را به دقت بررسى كنيد ، خواهيد ديد كه در گفتار ما هرگز اغراق و گزافى وجود ندارد . من درباره بلاغت امام و نهج‌البلاغهء او ، در كتاب خود « الامام على ، صوت‌العدالة الانسانية » به تفصيل سخن گفته‌ام و ديگر در اينجا بر آنها چيزى نمىافزايم و به‌طور خلاصه مىگويم : علىبن‌ابيطالب اديب و سخنور بزرگى است . او بر پايه آزمايشهاى عينى زندگى پرورش يافت