اضحى يعنى ظهر كرد و داخل ظهر شد و امسى يعنى شام كرد و داخل شام شد و هكذا و لكن بعضى از اينها تامّه استعمال نشوند بلكه خبر هم لازم داشته باشند مثل فتى و زال . فصلٌ : افعال مقاربة ديگر از افعال كه ناسخ حكم مبتدا و خبر مىباشند افعال مقاربته هستند يعنى نزديك نمودن حصول خبر را براى اسم و اينها سه قسمند بعضى براى نزديك كردن خبر را به‌اسم باشند و بعضى ديگر براى اميدوارى حصول خبر است براى اسم و بعضى براى شروع در تحصيل خبر است ولى همه را به‌اسم مقاربه نام نهادند تا آنكه در اسم متحد باشند و عمل اينها مانند عمل افعال ناقصه است در رفع به‌اسم و نصب به خبر . پس آنچه براى نزديك كردن خبر است « كاد ، كرب ، اوشك » و همه به‌يك معنى است چنانچه گويى « كاد و يا كرب ، يا اوشك حسن قائماً » يعنى نزديك است كه ايستاده باشد و آنچه براى اميد است : « عسى ، حرى ، اخلولق » است و هر سه به يك معنى است چنانچه گويى « عسى يا حرى يا اخلولق حسن ، كاتباً » يعنى اميد است كه نويسنده باشد و آنچه براى شروع است « طفق يا اخذ يا انشأ يا علق ، يا جَعل حسن قائماً » يعنى شروع كرد كه بايستد چون هر يك را با امثله دانستى پس بدانكه غالب در اين افعال اين است كه خبر فعل مضارع باشد و امثله مذكوره از باب مثال بود و بسيار كم شود كه خبر غير مضارع باشد و هم بدانكه غالب در آن‌سه كه براى رجاء است اين است كه خبر با ان باشد پس بايد گفت « عسى حسنٌ ان يكتب » ، مثلًا ، و در آن سه كه براى نزديك است بالعكس