الشيخ محمد جواد الخراساني
24
تلخيص النحو (فارسى)
جزم حرف عله ساقط شود . چهارم الف تثنيه و ياء تثنيه است در اسم . امّا الف پس آن در حالت رفعى است يعنى رفع در الف مقدر شود چون « جاء الحسنان » . وامّا ياء تثنيه پس آن مخصوص است بهحالت نصب و جر يعنى در اين دو حالت نصب و جر در ياء تقدير شود چون « رايت الحسنين » و « اخذت من الحسنين » . پنجم واو جمع و ياء جمع در اسم ، واو در حالت رفع چون « جاء الحسنون » . پس رفع مقدر است در واو ، و ياء در حالت نصب و جرّ چون « رايت الحسنين » و « اخذت من الحسنين » كه در اين دو حالت ، نصب و جر در ياء مقدر است . ششم « كِلا » و « كلتا » است بمعنى هر دو ، كِلا در مذكر كِلْتا در مؤنث استعمال مىشود اعراب كلا و كلتا نيز بههر سه حركت تقديرى است در « الف » اگر متصل به اسم ظاهر شود « كلا الرجلين » و « كلتا المرئتين » . و اگر متصل بهضمير شوند اعراب آنها مانند تثنيه خواهد بود يعنى در حالت رفع به الف و در حالت نصب و جر به ياء چون : « كلاهما » و « كلتاهما » و « كليهما » و « كلتيهما » . فصلٌ : حروفيكه نيابتمىكنند از اعراب لفظى اين بود اعراب لفظى و تقديرى و بدانكه بعضى حروفند كه نيابت مىكنند از اعراب لفظى يعنى بدل مىشوند از رفع و نصب و جرّ و جزم و اينها را اعراب تقديرى نگويند بلكه از اقسام لفظى دانند زيرا كه اعراب اگر چه بهخودش تلفظ نشده لكن بهبدلش تلفظ شده ، يكى از آنها نون است كه نيابت مىكند از رفع در