الشيخ محمد جواد الخراساني
37
مهدى منتظر (عج) (فارسى)
دعواى نيابت خاصه مىكند . غيبت صغرى بر غيبت كبرى دو امتياز دارد ، يكى آنكه : مدّت او كوتاه كه مجموعا هفتاد سال تقريبا مىشود و مدت اين دراز و هنوز غير معلوم است . دوم آنكه : در دوران غيبت صغرى چون نائب خاص وجود داشت ، مراجعه دوم به خود امام عليه السّلام تاحدى سهل بود ، زيراكه اگر از فيض مشاهده حضورى محروم بودند از فيض مراجعه كتبى به وسيلهء نائب خاص محروم نبودند ، حوائج و سؤالات خود را از خود امام عليه السّلام شخصا مىتوانستند استعلام كنند و اين فيض نيز در غيبت كبرى برداشته شد ، يعنى از هر دو فيض محروم گشتند ، پس اين غيبت از دو جهت كبرى و بزرگتر است هم از جهت طول مدت و هم از جهت دو محروميت . - البته اين منافات ندارد كه در غيبت كبرى احيانا بر وجه ندرت شخصى بهطور خصوصى به خدمت آن حضرت برسد ، يا آن حضرت به وسائلى به كسى چيزى القاء كند ، زيراكه در غيبت كبرى فيض رؤيت و وساطت بهطور عمومى منقطع است به خلاف غيبت صغرى كه فيض وساطت بهطور عمومى جارى بود . و ممكن است گفته شود در غيبت صغرى غيبت از دشمنان بود و در غيبت كبرى از دوستان و دشمنان . نواب چهارگانه نائب اول : ابو عمرو عثمان بن سعيد العمرى الأسدى : براى سه امام نيابت كرده : حضرت امام على النقى عليه السّلام و حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام و حضرت حجت عليه السّلام . نيابت او براى حضرت حجت عليه السّلام از سال 260 تا 280 بود . نائب دوم : [ محمد بن عثمان العمرى ] پسر او محمد بن عثمان العمرى بعد از وفات پدرش به نيابت حضرت انتخاب شد . از سال 280 تا سال 305 و او نيز از حضرت عسكرى عليه السّلام نيابت كرده . نائب سوم : [ ابو القاسم حسين بن روح نوبختى ] ابو القاسم حسين بن روح نوبختى پس از وفات محمد بن عثمان به نيابت منصوب شد . از سال 305 تا سال 326 . نائب چهارم : [ ابو الحسن على بن محمد سمرى ] ابو الحسن على بن محمد سمرى . از سال 326 بعد از وفات حسين