كه موجب تسليت خاطر و تسكين قلب مىشود : 1 - تأمّل در وعده‌هاى خدا و رسول و ائمه عليهم السّلام كه وعدهء ايشان خلف ندارد ، اگر نماند از دنيا مگر يك روز ، بايد در همان يك روز وعده ظاهر شود . « 1 » 2 - تأمّل در امتحان و وجوه امتحان كه خداوند همواره اين بشر را در هر عصر و زمان بايد به انحاء مختلفه امتحان كند ، خاصه در اين امت كه به هرچه اعصار گذشته به خصوص بنى اسرائيل امتحان شده‌اند اين امت بايد امتحان شوند ، حتى اين‌كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم فرمود : « اگر در بنى اسرائيل شخصى در سوراخ حيوانى رفته باشد در اين امّت مثل او خواهد شد » . « 2 » 3 - تأمّل در اين‌كه باطل را مانند حق دولتى است و دولتش را مدتى است ، پس بايد مدتش را طى كند و هر صنفى به دولت و حكومت رسد تا باطن همه ظاهر شود ، و عدم لياقت و قابليت زمامدارى براى غير معصوم روشن شود و معلوم گردد كه از غير معصوم جز تعدّى و ظلم و مكر و خيانت و خدعه و فحشاء و منكر بروز نكند ، و ديگر چون دولت ، دولت باطل است و مدّت ، مدت جولان باطل است ، البته در مدت باطل و در دولت باطل جز اين نبايد متوقّع شد كه اهل باطل به رياست رسند و اهل حق مظلوم و مقهور گردند و اهل باطل مرفّه حال و آسوده بال و خوش احوال و اهل حق از هر خيرى محروم باشند . حضرت صادق عليه السّلام فرمود : « خود را به شرق زنيد يا به غرب در دولت باطل براى شما نيست مگر قوت » . « 3 » و فرمود : « دو ، دولت است : دولت حق و دولت باطل و هركدام از اهل حق و باطل و دولت ديگرى ضعيف است » . « 4 »

--> ( 1 ) - منتخب الاثر 191 به بعد ، احاديث 1 تا 103 . ( 2 ) - عيون اخبار الرضا 2 / 202 ح 1 ؛ كمال الدين 2 / 530 . ( 3 ) - اصول كافى 2 / 440 باب تعجيل عقوبة الذنب . ( 4 ) - همان 2 / 284 باب فضل فقراء المسلمين .