الشيخ محمد جواد الخراساني
201
مهدى منتظر (عج) (فارسى)
15 - خروج شيصبانى از كوفه در « غيبت نعمانى » از جابر جعفى از حضرت باقر عليه السّلام سؤال كرد از سفيانى ، فرمود : « كجاست براى شما سفيانى تا اينكه پيش از او خروج كند شيصبانى ، خروج خواهد كرد از ارض كوفه بجوشد چنانكه آب از چشمه مىجوشد و جمع شما و سران شما را بكشد ، پس بعد از آن متوقّع باشيد سفيانى و خروج قائم عليه السّلام را » . « 1 » در « بحار » اين حديث را از « غيبت نعمانى » نقل كرده اما به جاى شيصبانى گفته تا اينكه خروج كند كسى كه بعد از او سفيانى است تا آخر و گويا نسخهء ايشان اينطور بوده . بههرحال اگر شيصبان باشد از حديث حضرت صاحب عليه السّلام به على بن ابراهيم مهزيار معلوم مىشود كه بنى شيصبان كنايه از بنى العباس است ، « 2 » بلكه از خطبه لؤلؤهء امير المؤمنين عليه السّلام تصريح است به اينكه ملوك بنى شيصبان بنى العباس است . « 3 » بنابراين پس دو احتمال در حديث مىرود يكى آنكه چون حديث از حضرت باقر عليه السّلام است و اين خبر پيش از تأسيس دولت بنى العباس بوده پس ممكن است فرموده باشد هنوز بنى العباس ظاهر نشدهاند ، كو تا اينكه زمان سفيانى برسد . و ممكن است حديث براى بعد از ظهور ايشان باشد ، در اين صورت احتمال مىرود كه مراد همان بنى العباس باشد ، پس اشاره به تجديد دولتشان باشد و احتمال مىرود كه مراد متمرّد و متفرعن ديگرى باشد كه در شيطنت مانند ايشان است ، زيراكه شيصبان نام شيطان و نام قبيلهاى است از جن و به همين لحاظ بنى العباس را به بنى شيصبان ملقّب ساختهاند . يمانى و خراسانى و سفيانى اين سه رايت از رايات مهم است و از همه مهمتر و حزبشان از همه قوىتر ،
--> ( 1 ) - غيبت نعمانى 204 ؛ بحار 52 / 250 ح 136 . ( 2 ) - كمال الدين 2 / 469 ح 23 . ( 3 ) - بحار 52 / 267 ح 155 .