قلبى حاصل كنند . تقسيم علامات خداوند به نوع اين علامات در اين آيه اشاره فرمود : سَنُرِيهِمْ آياتِنا فِي الْآفاقِ وَ فِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ « 1 » « زود است بنمايانيم ايشان را آيات خود را در آفاق و در نفوس ايشان ، تا ظاهر شود براى ايشان كه او حق است » . نوع آيات و علامات دو نوع است : آفاقى و آن دو نوع است : ارضى چون زلزله و خسف و غيره و سماوى چون خسوف و كسوف و غيره . و انفسى كه در نفسشان ظاهر مىشود چون مسخ . علائم ظهور را دو معنى مىتوان كرد : يكى : علائمى كه دال است بر اين‌كه ظهور خواهد شد ، پس بايد انتظار ظهور داشت . در حقيقت اين‌ها علائم انتظار ظهور است و آن‌چه در اذهان عامه است از علائم ظهور همين معنا است و اين نوع البته بر دو قسم است : قسمى علائم قرب ظهور است و قسمى علائم سال ظهور . دوم : علائمى كه دال است بر ظاهر شدن آن حضرت كه ديگر انتظارى نيست و اين‌ها بر دو نوع است : نوعى اعلام مىكند به ظهور او ، يعنى اين‌كه ظاهر شد ، مانند صيحه‌هاى آسمانى در ابتداى ظهور . نوعى اعلام به كيفيت ظهور مىكند ، و اين نوع آن‌هايى است كه بعد از ظهور نيستند و آن سال واقع مىشود ، از قبيل : خسف بيداء و غيره . در حقيقت اين‌ها علائم ظهور نيستند بلكه حوادث واقعهء سال ظهور است و مع ذلك در اخبار از اين‌ها هم تعبير به علامت شده و اين به اعتبار اين‌كه اين‌ها علامت اين است كه اين ظهور ، همان موعود است نه غير او و اين‌كه آن ظهورى كه انتظار او برده مىشود توأم با اين خصوصيات است ، پس اين‌ها نشانه‌هاى تعيين و امتياز او است .

--> ( 1 ) - فصلت 53 .