الشيخ محمد جواد الخراساني
146
مهدى منتظر (عج) (فارسى)
اين خبر بهعلاوهء اينكه راوى عبد اللّه بن عمر است سند هم عامى است و در اخبارها تأييد نشده ، پس چندان مورد اهميت نيست . آرى مدعيان نبوت بسيار آمدهاند جمعى از ايشان را از باب فكاهيات در « زهر الربيع » نقل كرده و بعضى كه سر و صدايى به راه انداختند در طى تواريخ از ايشان ياد شده و كسى در اين جستجو و تفحص نبوده تا شماره را ضبط كند و لذا چندان فايده در نوشتن اين حديث نيست و همچنين اين حديث از حضرت صادق عليه السّلام فرمود : « خروج نمىكند قائم تا اينكه دوازده نفر از بنى هاشم به سوى خود دعوت كنند » . « 1 » اين حديث اگرچه عامى نيست الّا اينكه در نتيجه مانند اول است ، زيراكه كسى كه مقام ضبط برنيامده تا معلوم شود كه چند تا واقع شده تا چند تاى ديگر را انتظار داشته باشيم ، بهعلاوه ظاهر حديث دعوى امامت تنها نيست بلكه دعوت به نفس است ، اعم از دعوى امامت يا سلطنت ! و بنابراين بايد گفت : امام عليه السّلام حدّاقل را فرموده و الّا كسانى كه از بنى هاشم دعوت به نفس كردهاند بيش از دوازده نفر بودهاند ، بهخصوص كه بنى هاشم فرموده كه شامل جعفرى و عقيلى هم مىشود . آرى احتمال ديگر هم مىرود كه اين حديث در مورد اوان ظهور باشد و بعيد هم نيست ، پس مراد اين باشد كه در اوان قريب به ظهور دوازده نفر از بنى هاشم دعوت به خود كنند و تشكيل حزبى دهند چنانكه ( فتنه بنى هاشم ) كه ذكرش خواهد آمد اشاره به اين وجه دارد . 12 - شهادت دوازده نفر بر رؤيت آن حضرت از حضرت صادق عليه السّلام روايت است كه فرمود : « قائم قيام نكند تا اينكه دوازده نفر مرد به پا خيزند و همه مجتمع الكلمه به قول واحد بگويند كه او را ديدهاند ، پس مردم
--> ( 1 ) - كشف الغمّه 2 / 459 ؛ بحار 52 / 209 ح 47 .