درباره گنجى كه در خرابه‌اى مىيابيم ؟ رسول خدا فرمود : در گنج و در ركاز خمس واجب است . توضيح كلمه " آرام " آن‌كه در گذشته جاده‌هاى ميان شهرها به صورت امروزى نبود ، و مسيرها در اثر حوادث طبيعى به مرور زير خاك و شن و . . . ناپديد مىشدند ، خصوصاً در بيابان‌هاى شنزار . براى جلوگيرى از اين مشكل ، در فاصله‌هاى معين ، از قطعات سنگ ، تپه‌اى مىساختند كه طوفان شن و باد و حوادث طبيعى ديگر آن را نريزد ، و علامتى باشد براى پيدا كردن راه و مسير ، تا مسافران گم نشوند . گاهى برخى از مسافران اموال خود را زير اين تپه‌ها كه در زبان عرب به آن‌ها " آرام " گفته مىشد دفن مىكردند ، و أحيانا به فراموشى سپرده مىشد تا اين‌كه اين اموال بعدها به صورت گنج پيدا مىشد . روايت پنجم : احمد بن حنبل از شَعبى از جابر از رسول خدا ( ص ) نقل كرده كه فرمود : « و في الركاز الخمس » « 1 » . روايت ششم : احمد بن حنبل از عُبادة بن صامت از رسول خدا ( ص ) نقل كرده : « و قضى في الركاز الخمس » « 2 » . ركاز چيست ؟ لسان العرب در تعريف ركاز مىگويد : « قِطَعُ ذهب وفضة تخرج من الأرض أو المعدن » « 3 » كه ظاهرش اين است كه ركاز هم در گنج استعمال مىشود ، و هم در معدن .

--> ( 1 ) - مسند احمد : ج 3 ، ص 335 و 336 و 356 و 353 - 354 . ( 2 ) - مسند احمد : ج 5 ، ص 326 . ( 3 ) - لسان العرب : ج 5 ، ص 300 .