الشيخ يد الله الدوزدوزاني التبريزي

36

خمس در عصر پيامبر (ص) و پاسخ به برخى شبهات (فارسى)

ممنوعيت روايت در عهد خلفا پيش از آن‌كه روايات وارد شده پيرامون خمس را در منابع اهل سنت مورد بررسى و تحقيق قرار دهيم ، بايد به اين مطلب مهم اشاره كنيم كه روايات نقل شده از سوى اهل سنت مقدار بسيار اندكى از روايات صادر شده از حضرت رسول ( ص ) مىباشد ، زيرا نقل و نوشتن روايت پس از رحلت آن حضرت از سوى دستگاه حاكمه ممنوع شد ، و اين ممنوعيت نزديك به يك قرن ، تا خلافت عمر بن عبدالعزيز ادامه داشت . در كتاب طبقات ابن سعد ، و كتاب‌هاى ديگر نقل مىكنند كه سختگيرى در مورد اين ممنوعيت به قدرى بود كه خليفه دوم ، عمر بن خطاب ، كسانى را كه روايات را گردآورى كرده بودند دعوت كرد ، روايات ايشان را گرفت و آتش زد . « 1 » برخى از نويسندگان اهل سنت خواسته‌اند در صحّت اين رويداد تاريخى ترديد نمايند و بگويند چنين ممنوعيتى به وقوع نپيوسته است ؛ ولى شواهد بسيارى از منابع خود ايشان موجود است كه وقوع اين رخداد را قطعى مىنمايد . بايد گفت ريشه‌هاى جلوگيرى از نقل و تدوين و حفظ سخنان پيامبر اكرم ( ص ) را بايد در داستان " حسبنا كتاب الله " و " إن الرجل ليهجر " جستجو كرد . از ابن عباس نقل شده و معروف است كه عمر بن خطاب اجازه نداد سخنان رسول گرامى اسلام ( ص ) كه در هنگام بيمارى ، پيش از رحلتشان ، مىخواستند بفرمايند ، نوشته شود . عمر در برابر فرمان آن حضرت براى آوردن دوات و قلم و

--> ( 1 ) - طبقات ابن سعد : ج 5 ، ص 140 ، شرح حال قاسم بن محمد بن ابى بكر ؛ و نيز مقدمه دارمى : ص 126 .