مستحكم بر پايه و اساس دين وجود آورد كه اين خود يكى از بزرگترين كارهاى سياسى او بود كه با تلاش فراوان انجام گرفت و اين وحدت ملّى به نام « امّت اسلامى » هنوز پابرجاست و از اساسىترين پايه‌ها در جهت‌دهى به سياست اسلامى به حساب مىآيد . مسألهء تشكيل دولت و برقرارى پيمانهاى سياسى و انتظامات داخلى و ساختار ادارى و اجتماعى كه پايه‌گذارى آن در عهد رسالت انجام گرفت و سپس ادامه و توسعه يافت ، همگى از يك انديشهء سياسى اسلامى برخاسته كه پيامبر اكرم پايه‌گذار آن بوده است . همه جنگها و صلحها و قراردادهاى منعقده با قبائل و كشورها كه در عهد رسالت انجام گرفت ، و خلفاى پس از وى بر همان شيوه رفتار مىكردند ، حاكى از ديد سياسى است كه از شريعت اسلام نشأت گرفته و ريشهء دينى و الهى دارد . رهبرى پيامبر برخاسته از مقام نبّوت او پيامبر اسلام كه خود زعامت امّت را برعهده داشت ، علاوه بر پيشواى دينى ، رهبر سياسى نيز به شمار مىآمد و اين سمت را برخاسته از نبوّت خويش مىدانست و به حكم « النَّبِيُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ » « 1 » فرمان حكومت را از جانب خدا دريافت كرده بود و اين أولوّيت بر انفس ، همان ولايت عامّه و زعامت سياسى است كه از مقام نبوّت او برخاسته است . امام صادق عليه السّلام در اين زمينه مىفرمايد : « إنّ اللّه أدّب نبيّه فأحسن تأديبه فلمّا أكمل له الأدب قال : « وَ إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ » « 2 » . ثم فوّض إليه أمر الدين و الأمّة ليسوس عباده . . . » « 3 » . خداوند پيامبر را تا سرحدّ كمال تربيت نمود ، لذا او را به شايسته‌ترين كمالات ستود . آنگاه امر شريعت و مردم را به دو سپرد تا بندگان خدا را رهبرى كند و سياستمدارى را به دست گيرد . خواهيم گفت كه بيعت در عهد رسالت ، تنها يك وظيفهء دينى و سياسى است كه

--> ( 1 ) . سورهء احزاب 33 : 6 و نيز آيهء إِنَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِما أَراكَ اللَّهُ » ( نساء 4 : 105 ) . ( 2 ) . سوره قلم 68 : 4 . ( 3 ) . اصول كافى ج 1 ص 266 رقم 4 ( صحيحهء فضيل بن يسار ) .