الشيخ محمد هادي معرفة

23

ولايت فقيه (فارسى)

شناخت كامل از اوضاع جهانى بوده و از روند سياستهاى گوناگون كه در جوامع مختلف به كار گرفته مىشود ، آگاه باشد و به خوبى بداند و بتوند سياستى را در پيش‌گيرد كه جامعه و ملّت خويش را سعادتمند و سر بلند نگاه دارد ، تا هيچ‌گونه وابستگى خفّت‌بار و زيان‌بخش به‌وجود نياورد . در رساله حقوق امام سجاد عليه السّلام مىخوانيم : « ثمّ حقّ سائسك بالملك . و كل سائس إمام . . و أمّا حقّ سائسك بالملك فأن تطيعه و لا تعصيه ، إلّا فيما يسخط اللّه - عزّوجل - فإنه لا طاعة لمسخلوق فى معصية الخالق » « 1 » . سائس ، يعنى سياستمدار كه در اين حديث با امامت ، مساوى گرفته شده و اطاعت از وى واجب و فرض است ، مگر آن‌كه به آنچه مايهء غضب الهى است فرمان دهد در اين صورت نبايد از وى فرمانبردارى نمود ، زيرا اطاعت از مخلفوق در معصيت خالق نشايد . لذا سياستمدار كامل كسى است كه فرمان الهى را جارى سازد و ازاين جهت در زيارت جامعهء كبيره ، تمامى امامان معصوم را ، مورد خطاب قرار داده ، مىخوانيم : « أنتم . . . ساسة العباد و أركان البلاد » . و در كتاب دعائم الإسلام ، تأليف قاضى نعمان مصرى از امام امير مؤمنان عليه السّلام روايت مىكند : « لا يصلح الحكم و لا الحدود و لا الجمعة إلّا بإمام عدل » « 2 » . داورىها و اجراى حدود و برپايى نماز جمعه جز امام عادل را نشايد . علاوه كه در موثقهء حفص بن غياث از امام صادق عليه السّلام آمده است : « إقامة الحدود إلى من إليه الحكم » « 3 » . برپا ساختن حدود به دست كسى است كه حكومت از آن اوست . و در حديثى از امام صادق عليه السّلام مىفرمايد : « لو أنّ لى عدد هذه الشويهات ، و كانت أربعين ، لخرجت » « 4 » . شويهات ، جمع شويهة ، مصغر شاة ( گوسفند ) است .

--> ( 1 ) . خصال صدوق ، ابواب الخمسين رقم 1 . ج ص 565 - 567 . ( 2 ) . دعائم الاسلام ج 1 ص 182 . و مستدرك الوسائل ج 1 ص 408 . حديث 4 . ( 3 ) . وسائل ج 28 ص 49 باب 28 مقدمات الحدود حديث 1 . ( 4 ) . جواهر الكلام ج 21 ص 397 .