است - در دوران غيبت ، وظيفهء فقها است تا در صورت امنّيت از خطر دشمن ، حكم نموده ، فتوى دهند ، و متصدى اخذ و پخش اخماس و زكوات و غيره گردند » « 1 » . شهيد اول محمد بن مكى ( شهادت 786 ) در كتاب « الدروس الشرعيّة » در باب « حسبه » نيز عينا همين فرمايش را دارد : « در دوران غيبت ، اجراى احكام انتظامى اسلام بر عهدهء فقهاى جامع الشرائط است » « 2 » . شهيد ثانى زين الدين بن نور الدين ( شهادت 965 ) در كتاب استدلالى و مبسوط خود « مسالك الأفهام » در شرح عبارت محقّق اول ( وفات 676 ) در اين زمينه به تفصيل سخن گفته و هرگونه ابهام را در اين‌باره مرتفع ساخته ، كه اين وظيفه فقهاى جامع الشرائط است تا در دوران غيبت ، عهده‌دار اجراى احكام انتظامى الهى باشند و بر مردم است تا آنان را در اين راه يارى نمايند . محقّق ثانى ( وفات 940 ) در شرح قواعد علامه ، سخن او را پذيرفته « 3 » و همچنين در رساله‌اى كه در « صلاة جمعه » تأليف نموده ، بر اين امر تأكيد كرده است « 4 » . جمال الدين احمد ، ابن فهد حلّى ( وفات 841 ) در كتاب معروف « المهذّب البارع » در باب جهاد و امر به معروف و نهى از منكر ، تأكيد دارد كه احكام انتظامى اسلام نبايستى تعطيل شود و در همه دورانها بايد اجرا گردد ، زيرا براى نظم جامعه و در راستاى مصالح امّت تشريع گرديده ، كه همه وقت بايد اجرا شود . و اين فقهاى شايسته‌اند كه بايد عهده‌دار اين وظيفه خطير گردند « 5 » . خلاصه ، پيوسته فقها در كتاب جهاد و باب امر به معروف و نهى از منكر ، و نيز كتاب قصاص و حدود و تعزيرات و غيره ، تأكيد دارند ، كه احكام انتظامى اسلام قابل تعطيل شدن نيست و در هر زمان بايد اجرا گردد ، و در دوران غيبت ، بر عهدهء فقهاى جامع الشرائط است كه آن را - در صورت امكان و توانائى - اجرا سازند .

--> ( 1 ) . ايضاح الفوائد - شرح قواعد - فخر المحققين ج 1 ص 398 - 399 . ( 2 ) . الدروس الشرعيه ( چاپ سنگى ) ص 165 . ( 3 ) . جامع المقاصد ج 3 ص 488 . ( 4 ) . جواهر الكلام ج 21 ص 396 . ( 5 ) . المهذب البارع ج 2 ص 328 .