مرد اموى در حضور و برابر ديدگان مسلمانان و ديگران بود . بنابراين سرزنش ، متوجه آن مرد اموى است كه بدان شكل ناشايست به منزلت مردى با ايمان اهانت كرد ، ولى عتاب ، متوجه شخص پيامبر مىباشد ؛ چرا كه از رويدادهاى اطراف خود ، اگر چه براى لحظه‌اى ، غفلت كرد ؛ هرچند هدف حضرت - كه او را به خود سرگرم ساخته بود - بسى اهميت داشت ؛ چه ، حرمت مؤمن فراتر از هر چيز است . [ م / 65 ] بدين جهت هر گاه پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم ابن امّ مكتوم را مىديد ، مىفرمود : « خوش آمد به كسى كه براى او ، پروردگارم مرا عتاب كرد . » « 1 » [ م / 66 ] در حديث امام صادق عليه السلام نيز چنين آمده است : « رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم هنگامى كه او را مىديد ، مىفرمود : " خوش آمدى ، خوش آمدى ، به خدا سوگند كه هرگز خدا مرا دربارهء تو عتاب نخواهد كرد . " » « 2 » اين چرخش گفتار از سرزنش به عتاب و به صورت ابهام در گفتار ، با تكيه بر شواهد موجود ، از ويژگىهاى سبك گفتارى است و در نوشتار ، نيكو نمىباشد . چنان كه انتقال ناگهانى در بين سخن ، از موضوعى به موضوعى ديگر و بدون مناسبتى آشكار يا به سبب مناسبت‌هايى دور از ذهن ، از ويژگىهاى سبك گفتارى است و سبك نوشتارى آن را نمىپذيرد ؛ به ويژه آن گاه كه در يك فراز از فرازهاى سخن باشد . اين انتقال ناگهانى نيز در قرآن ، فراوان است ؛ براى نمونه در سورهء قيامت ، سخن دربارهء قيامت و روز حساب آغاز مىگردد و بدين جا مىرسد : « بَلِ الْإِنْسانُ عَلى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ . وَ لَوْ أَلْقى مَعاذِيرَهُ » ؛ « بلكه انسان ، خود ، بر نفس خويشتن بيناست ؛ هرچند عذر تراشى كند . » ( آيات 1 - 15 ) سپس به طور ناگهانى ، از نزول قرآن سخن مىگويد و اين كه پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم در قرائت آن براى نويسندگان وحى ، شتاب مىكرد كه قرآن ، حضرت را از اين كار

--> ( 1 ) . مجمع البيان ، ج 10 ، ص 66 . ( 2 ) . همان .