سازگار با ظاهر سياق و سبك‌هاى مفاهيم سخن نزد زبان‌شناسان است ؛ به ويژه تأويلى كه با شواهدى از كتاب يا سنت يا دلالت عقل رشيد تأييد گردد . چنان كه اشاره شد ، سهل در تأويل آيهء « وَ ما يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَ هُمْ مُشْرِكُونَ » « 1 » به اين سخن پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم استناد كرد : « شرك در امّت من ، نهان‌تر از خراميدن مورچه بر سنگ صاف است . » « 2 » سهل گويد : « اين ، باطن آيه است . » « 3 » بنابراين آنان بطن‌هاى قرآن را سازگار با ظواهر آيات و بر اساس شرايط معتبر ، برداشت مىكنند ، از اين رو نه تحميل بر قرآن است و نه تفسير به رأى . البته اين ، در صورتى است كه بسان افرادى كه بىمحابا ، در اين عرصه سخن مىرانند ، سهل‌انگارى نكنند . تأويلات مأثور از امامان اهل بيت عليهم السلام از جمله تأويلات صحيح ، تأويلاتى است كه از امامان اهل بيت عليهم السلام رسيده و به دقيق‌ترين شكل ، هماهنگ با روش درست تأويل است . پيش از يادآورى مواردى از آن ، بايد به اين نكته توجه داشت كه جعل حديث از زبان امامان عليهم السلام بسيار است . هم‌چنين غاليان نيرنگ‌باز و از جمله باطنيه ، حجم انبوهى از روايات ساختگى را پنهانى ، وارد روايات كرده و كتاب‌ها و دفترهايى را با آنها پُر كرده و چه بسا ، به نام شيعه عرضه كرده‌اند . شيعه مفهومى عام دارد كه اماميه و فرقه‌هايى ديگر را كه در ظاهر ، خود را به دوستى با اهل بيت نسبت مىدهند ، شامل مىشود ؛ گروهى كه شيوهء آنها ، غلوى است كه مذهب شيعه از آن ابا دارد . اين در حالى است كه اركان مذهب شيعه از روز نخست ، بر تحقيق و دقت نظر و بر پايهء برهان حكيم و ردّ بدعت‌ها و مطالب بيگانه از دين ، استوار گشته است . امروزه با انبوهى از روايات ساختگى و احاديث جعلى روبه‌رو هستيم كه بيشتر

--> ( 1 ) . يوسف ( 12 ) 106 . ( 2 ) . حاكم ، ج 2 ، ص 291 . ( 3 ) . تفسير تسترى ، ص 83 .