او [ در جستجوى دانش ، ] درِ خانهء صحابهء دانشمند و بزرگوار را مىكوبيد ؛ افزون بر اين كه از تيزهوش‌ترين و فاضل‌ترين شاگردان امام امير مؤمنان عليه السلام بوده ، شب و روز دانش را از او برمى گرفت . او ، خود ، مىگويد : « هر آن‌چه از تفسير برگرفتم ، از على عليه السلام است . » مجاهد بن جبر از مورد اعتمادترين اصحاب ابن عباس بود . او سه بار قرآن را بر ابن عباس عرضه كرد و در هر آيه ، او را نگه مىداشت و هر آن‌چه مىخواست ، از وى مىپرسيد . ابن ابى مليكه گويد : « مجاهد را ديدم كه از ابن عباس دربارهء تفسير قرآن مىپرسد و الواحى همراه او بود [ كه بر آن مىنگاشت ] . ابن عباس به وى مىگفت : " بنويس . " تا اين كه مجاهد تفسير همهء قرآن را از او پرسيد . » بنابراين اساسِ در تفسير ، روايات نقل شده از منابع استوار بوده است . پس از آن‌كه تفسير اجتهادى به عرصه آمد ، باز تفسير اثرى از محكم‌ترين اركان و بزرگ‌ترين منابع تفسير در استخراج و تحقيق به شمار مىرفت . مجاهد - كه نخستين بار به اعمال نظر ( اجتهاد ) در تفسير پرداخت - اولين تكيه‌گاهش در اجتهاد و اعمال نظر ، آثار بر جاى مانده از اساتيدش ، به ويژه بزرگ‌ترين آنان ، ابن عباس ، بود . بر اين اساس ، هيچ يك از روش‌ها و شكل‌هاى گوناگون تفسير ، از مراجعه به منابع و ديدگاه‌هاى بر جاى مانده از پيشينيانِ شايسته و ديگر شخصيت‌ها ، بى نياز نيست . البته تا حدودى ، آثار درست و نادرست در هم آميخته ؛ به گونه‌اى كه نيازمند ارزيابى و تحقيقى فراگير است ؛ تا صدف از سفال باز شناخته شود و گوهرها از سنگ‌ها جدا گردد . آن‌چه فراروى شما قرار دارد ، تلاشى است در حد توان ، براى تشخيص روايات صحيح از روايات ضعيفى كه به گونه‌اى ، به تفسير قرآن كريم بازمىگردد ؛ تلاشى در پرتو محكمات كتاب و سنتِ استوار و بر اساس معيارهاى ارزيابى دقيق آثار .