مىباشد ؛ به گونه‌اى كه بنده را به طاعت نزديك و از ارتكاب معصيت دور سازد . هم‌چنين مىتوان استعانت را بر درخواست بقاى قدرت بر طاعت و كمال و عقل و اسباب تمكين حمل كرد . « 1 » [ 1 / 527 ] صدوق با سند خود به محمد بن قاسم استرآبادى مفسر از يوسف بن محمدبن زياد و على بن محمد بن سيار و اين دو ، از پدر خود از حسن بن على بن محمد بن على بن موسى بن جعفر بن محمد بن على بن الحسين بن على بن ابىطالب عليهم السلام روايت كرده است كه حضرت دربارهء « اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ » فرمود : « توفيق خود را كه به سبب آن در روزگار گذشته ، تو را اطاعت كرديم ، بر ما استمرار بخش تا همان‌سان ، در آيندهء عمرمان نيز تو را اطاعت كنيم . صراط مستقيم ، دو صراط است : صراطى در دنيا و صراطى در آخرت . صراط مستقيم در دنيا ، آن است كه فروتر از غلو [ و زياده‌روى ] و فراتر از تقصير [ و كوتاهى ] و راه راست باشد و به سمت باطل منحرف نگردد . راه ديگر [ صراط آخرت ] ، راه مؤمنان به سوى بهشت است كه مستقيم بوده ، از بهشت به سمت آتش و غير آتش ، انحرافى ندارد . » « 2 » [ 1 / 528 ] امام حسن عسكرى از جعفربن محمد صادق عليهما السلام دربارهء « اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ » نقل مىكند : « بنده در اين آيه مىگويد : ما را به راه راست ره نما و ما را به ملازمت با راهى كه به محبت تو مىانجامد و به دين تو مىرساند ، راهنمايى كن « 3 » ؛ راهى كه ما را از پيروى هوس‌هاى خود و تباهى يا تكيه بر نظرات شخصى و هلاك شدن ، باز دارد . » « 4 » [ 1 / 529 ] طبرى از محمود بن خداش از محمد بن ربيعه كلابى از اسماعيل ازرق از ابو عمر بزّاز از ابن حنفيه روايت كرده است كه وى دربارهء « اهْدِنَا الصِّراطَ

--> ( 1 ) . بنگريد به : ابوالفتوح ، ج 1 ، ص 83 و 84 . ( 2 ) . المعانى ، ص 33 ؛ تفسير امام ، ص 44 ؛ بحار الانوار ، ج 24 ، ص 9 . ( 3 ) . در تفسير امام ، به جاى واژهء « دين » واژهء « بهشت » آمده است . ( 4 ) . المعانى ، ص 33 ؛ تفسير امام ، ص 44 .