الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)
537
التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)
[ 1 / 498 ] روايت محمد بن قاسم استرآبادى گذشت كه با سند خود به امام عسكرى عليه السلام از پدر از جدّ بزرگوار حضرت ، سخن امام رضا عليه السلام را در تفسير « الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ » گزارش كرد . امام عليه السلام در تفسير « رَبِّ الْعالَمِينَ » فرمود : « آنان گروههايى از همهء آفريدگان هستند ؛ جمادات و حيوانات . . . » « 1 » [ 1 / 499 ] صدوق با سند خود ، از امام باقر عليه السلام حديثى طولانى را روايت كرده و در آن آمده است : « شايد تو مىپندارى خداوند تنها همين يك جهان را آفريده است و مىپندارى كه خداوند جز شما ، ديگرى را نيافريده است . آرى ، به خدا سوگند ، او هزار هزار جهان و هزار هزار آدم را آفريد كه تو در پايان آن عوالم و آن آدمها هستى . » « 2 » [ 1 / 500 ] نيز وى با سند خود ، از امام صادق عليه السلام روايت كرده است كه حضرت در ضمن حديثى طولانى ، فرمود : « علم دانشمند مدينه ( مقصود ، وجود مبارك خود حضرت است ) بدان جا مىرسد كه با كهانت و علم نجوم بدان نرسند و در يك لحظه ، از مسير پيمايش خورشيد در دوازده برج و دوازده خشكى و دوازده دريا و دوازده عالَم آگاهى مىيابد . » « 3 » [ 1 / 501 ] همچنين وى با سند خود به عبّاد بن عبد الخالق از كسى كه به او حديث كرد از امام صادق عليه السلام روايت كرده است : « خداوند دوازده هزار عالَم دارد كه هر يك از آنان ، بزرگتر از هفت آسمان و هفت زمين مىباشد . هيچ كدام از اين عالَمها خبر ندارند كه خداوند عالَمى ديگر نيز دارد . » « 4 » [ 1 / 502 ] صفّار با سند خود به عبيد اللَّه دهقان از امام رضا عليه السلام چنين روايت كرده است : از حضرت شنيدم كه مىفرمود : « خداوند را پشت اين نطاق ، زبرجد
--> ( 1 ) . العيون ، ص 255 ؛ تفسير امام ، ص 30 . ( 2 ) . التوحيد ، ص 277 ؛ نور الثقلين ، ج 1 ، ص 16 . ( 3 ) . خصال ، ص 490 ؛ نور الثقلين ، ج 1 ، ص 16 ؛ كنز الدقائق ، ج 1 ، ص 45 . ( 4 ) . خصال ، ص 639 ؛ نور الثقلين ، ج 1 ، ص 16 و 17 ؛ تفسير البرهان ، ج 1 ، ص 112 و 113 .