اين واژه به جنّ و انس نيز - كه آفريدگان عاقل هستند - تفسير شده است . در برخى از تفاسير آمده است كه عالَمين شامل فرشتگان و شياطين هم مىشود . هم‌چنين برخى از مفسران آن را به موجودات داراى روح ، تعميم داده‌اند تا چهارپايان و حيوانات را نيز در بر گيرد . [ 1 / 475 ] طبرى از محمد بن سنان قزّاز روايت كرده است كه وى گفت : « ابو عاصم از شبيب از عكرمه از ابن عباس براى ما چنين نقل كرد : « رَبِّ الْعالَمِينَ » : جنّ و انس . » « 1 » [ 1 / 476 ] هم‌چنين وى از احمد بن عبدالرحيم برقى از ابن ابى مريم از ابن لهيعه از عطاء بن دينار از سعيد بن جبير دربارهء « رَبِّ الْعالَمِينَ » نقل كرده است كه وى گفت : « بنى آدم ، جنّ و انس ، هر گروه از آنان ، عالَمى جداگانه است . » « 2 » [ 1 / 477 ] نيز وى از احمد بن اسحاق بن عيسى اهوازى از ابو احمد زبيرى از قيس از عطاء بن سائب از سعيد بن جبير نقل كرده است كه دربارهء « رَبِّ الْعالَمِينَ » گفت : « جنّ و انس . » « 3 » [ 1 / 478 ] فريانى ، عبد بن حميد ، ابن جرير ، ابن منذر و ابن ابى حاتم - كه وى روايت را صحيح دانسته است - از چند طريق ، از ابن عباس نقل كرده‌اند كه دربارهء « رَبِّ الْعالَمِينَ » گفت : « يعنى جنّ و انس . » « 4 » [ 1 / 479 ] عبد بن حميد و ابن جرير از مجاهد روايت كرده‌اند كه دربارهء « رَبِّ الْعالَمِينَ » گفت : « يعنى جنّ و انس . »

--> ( 1 ) . طبرى ، ج 1 ، ص 95 ؛ قرطبى ، ج 1 ، ص 138 ؛ بغوى ، ج 1 ، ص 74 ؛ ابن كثير ، ج 1 ، ص 25 ؛ ابو الفتوح ، ج 1 ، ص 72 ؛ حاكم ، ج 2 ، ص 258 ، وى روايت را از سعيد بن جبير از ابن عباس نقل كرده است . ( 2 ) . طبرى ، ج 1 ، ص 95 . ( 3 ) . همان ؛ ابن كثير ، ج 1 ، ص 25 ؛ ابو الفتوح ، ج 1 ، ص 72 . ( 4 ) . الدرّ ، ج 1 ، ص 33 ؛ طبرى ، ج 1 ، ص 95 ، وى اين روايت را از ابن جريج نيز نقل كرده است ؛ ابن ابى حاتم ، ج 1 ، ص 28 ، وى اين روايت را از على بن ابى طالب عليه السلام نيز با سندى غير قابل اعتماد نقل كرده است ؛ بغوى ، ج 1 ، ص 74 ؛ ابن كثير ، ج 1 ، ص 25 ؛ ابو الفتوح ، ج 1 ، ص 72 .