الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)
472
التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)
[ 1 / 308 ] امام ابو جعفر باقر عليه السلام فرمود : « اللَّه به معناى معبودى است كه آفريدگان از دريافت ماهيت او و احاطه بر كيف او سرگرداناند . » عرب مىگويد : « أله الرجل » ؛ يعنى آن مرد سرگردان شد و دانش او بدان نرسيد . « وله » ؛ يعنى از ترس ، به چيزى پناه برد ؛ بنابراين « إله » همان است كه از حواس خلق پوشيده مىباشد . « 1 » [ 1 / 309 ] امام عسكرى عليه السلام با سندى مرفوع از امام ابو جعفر باقر عليه السلام روايت كرده است كه مردى نزد امام على بن الحسين زين العابدين عليه السلام آمد و گفت : « اى پسر رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم از معناى « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » به من خبر ده . » امام زين العابدين عليه السلام از پدر خود از برادرش از امام امير مؤمنان عليهم السلام نقل كرد كه مردى اين مطلب را از حضرت پرسيد و ايشان فرمود : « اللَّه ، بزرگترين نام در بين نامهاى خداى تعالى است و آن ، اسمى است كه غير خدا را نسزد بدان ناميده شود و آفريدهاى به آن نامگذارى نشده است . » آن مرد گفت : « تفسير اللَّه در سخن خداى متعال چيست ؟ » حضرت فرمود : « او كسى است كه هر مخلوق هنگام نياز و سختى و آن گاه كه اميد از غير او بُريده شود و ديگر اسباب ، همگى ، ناكارآمد افتد ، به او پناه مىبرد . اين ، بدان روست كه هر رئيس يا فرد بزرگداشتهشدهاى در دنيا - هر اندازه غنا و طغيانش بسيار باشد - هنگام فزونى يافتنِ نيازهاى زير دستانش ، به چيزهايى نيازمند خواهند شد كه آن شخص بزرگداشتهشده ، توانايى بر آوردن آنها را ندارد . همچنين خود وى نيازمندىهايى دارد كه نمىتواند تأمين كند ؛ بنابراين هنگام ضرورت و ندارى ، به خدا پناه مىبرد ، ليك پس از بر طرف شدن نيازش ، به شرك خود باز مىگردد . آيا نمىشنوى كه خداوند مىفرمايد : بگو : به نظر شما ، اگر عذاب خدا شما را در رسد يا رستاخيز شما را دريابد - اگر راست گوييد - كسى غير از خدا را مىخوانيد ؟ [ نه ] ، بلكه تنها او را مىخوانيد و اگر او بخواهد ، رنج و بلا را از شما دور
--> ( 1 ) . التوحيد ، ص 89 .