الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)

462

التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)

[ 1 / 292 ] خطيب در جامع ، از سعيد بن جبير روايت كرده است : « هر نوشته ، تنها در صورتى شايستگى مىيابد كه در آغازش « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » بيايد ؛ هرچند شعر باشد . » « 1 » قرطبى گويد : « سعيد بن جبير معتقد به نوشتن بسم اللَّه در آغاز كتاب‌هاى شعر بود و بيشتر متأخّران از وى پيروى كردند . ابوبكر خطيب گويد : " ما نيز همين روش را بر مىگزينيم و آن را مستحب مىدانيم . " » « 2 » قرطبى هم‌چنين گويد : « امت بر جواز نوشتن آن در آغاز هر كتاب علمى و رساله ، اتفاق‌نظر دارند . اگر كتاب ، ديوان شعر باشد ، مجاهد از شعبى دربارهء آن روايت كرده است كه بر ننوشتن « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » در آغاز شعر ، اتفاق نظر وجود دارد و زهرى نيز گويد : " سنّت بر اين جارى شده است كه در شعر « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » ننويسند . " » « 3 » اين ديدگاه اختصاص به شعبى دارد و زهرى نيز از وى دنباله روى كرده است . [ 1 / 293 ] ابن ابى شيبه ، ابوبكر بن ابى داوود و خطيب در جامع ، از شعبى چنين روايت كرده‌اند : « [ پيشينيان ، ] نوشتن « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » در آغاز شعر را ناخوش مىداشتند . » « 4 » [ 1 / 294 ] خطيب از شعبى چنين نقل كرده است : « آنان اتفاق نظر داشتند كه در آغاز شعر ، « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » ننويسند . » « 5 » [ 1 / 295 ] خطيب از زهرى نقل كرده است : « سنت بر اين جارى شده است كه در شعر ، « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » نوشته نشود . » در تفسير قرطبى چنين آمده : « سنت بر اين جارى شده است كه [ بسم اللَّه را در شعر ] ننويسند . . . » « 6 »

--> ( 1 ) . الدرّ ، ج 1 ، ص 27 ؛ الجامع ، ج 1 ، ص 407 . ( 2 ) . قرطبى ، ج 1 ، ص 97 . ( 3 ) . همان . ( 4 ) . الدرّ ، ج 1 ، ص 27 ؛ المصنّف ، ج 6 ، ص 183 ؛ الجامع ، ج 1 ، ص 406 . ( 5 ) . الدرّ ، ج 1 ، ص 27 ؛ الجامع ، ج 1 ، ص 405 ؛ قرطبى ، ج 1 ، ص 97 . ( 6 ) . بنگريد به : الدرّ ، ج 1 ، ص 27 ؛ الجامع ، ج 1 ، ص 406 ؛ قرطبى ، ج 1 ، ص 97 .