[ 1 / 249 ] دارقطنى - در حالى كه اين روايت صحيح دانسته است - و بيهقى در سنن ، از ابو هريره از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم نقل كرده‌اند : « هرگاه " حمد " را خوانديد ، « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » را نيز بخوانيد . اين سوره امّ القرآن ، امّ الكتاب و سبع مثانى است و « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » يكى از آيات آن مىباشد . » « 1 » [ 1 / 250 ] دارقطنى از على بن ابى طالب عليه السلام چنين روايت كرده است : « پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم از من پرسيد : " هنگامى كه براى نماز به‌پا مىخيزى ، چگونه قرائت مىكنى ؟ " گفتم : [ مى گويم : ] « الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ » . فرمود : " بگو : « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » " . » « 2 » [ 1 / 251 ] طبرانى در الاوسط ، ابن مردويه در تفسيرش و بيهقى از ابو هريره از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم روايت كرده‌اند : « « الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ » هفت آيه است كه « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » يكى از آنهاست . اين سوره ، همان سبع مثانى ، قرآن عظيم ، امّ القرآن و فاتحة الكتاب مىباشد . » « 3 » [ 1 / 252 ] حاكم با سند خود به ابن جريج روايت كرده است كه وى گفت : پدرم به من خبر داد كه سعيد بن جبير دربارهء « وَ لَقَدْ آتَيْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثانِي » « 4 » . گفت : « مراد ، امّ القرآن است . » جريج گويد : « سعيد بن جبير « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » را آيهء هفتم ، بر من خواند . » سعيد گويد : « ابن عباس آن را بر من همان گونه قرائت كرد كه من بر تو خواندم » ، سپس گفت : « « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » آيهء هفتم است . » ابن عباس گويد : « خداوند آن را به شما داد و پيش از شما ، به هيچ كس نداده بود . » حاكم گويد : « اين حديث براساس شرايط شيخين ( بخارى و مسلم ) صحيح

--> ( 1 ) . الدرّ ، ج 1 ، ص 11 ؛ دارقطنى ، ج 1 ، ص 310 ؛ بيهقى ، ج 2 ، ص 45 ، در اين منبع ، به جاى « إحدى آياتها » ، « إحداها » آمده است ؛ كنز العمّال ، ج 7 ، ص 437 ؛ قرطبى ، ج 1 ، ص 93 . ( 2 ) . الدرّ ، ج 1 ، ص 22 ؛ دارقطنى ، ج 1 ، ص 302 . ( 3 ) . الدرّ ، ج 1 ، ص 12 ؛ الاوسط ، ج 5 ، ص 208 ؛ بيهقى ، ج 2 ، ص 45 ؛ مجمع الزوائد ، ج 2 ، ص 109 ، در آن آمده است : « طبرانى آن را در الاوسط روايت كرده است و رجال آن ثقه هستند . » ؛ كنز العمّال ، ج 1 ، ص 560 ، با اختلافى اندك ؛ ابن كثير ، ج 1 ، ص 10 . ( 4 ) . حجر ( 15 ) 87 .