[ 1 / 146 ] از امام ابو جعفر باقر عليه السلام روايت شده است : « آغاز هر كتاب آسمانى « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » است . هرگاه « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » را خواندى ، از استعاذه نكردن باكى نداشته باش . آن گاه كه « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » را قرائت كردى ، [ بسمله ] تو را از بلاياى آسمان و زمين نگه مىدارد . » « 1 » شهيد اول ، محمد بن جمال الدين مكى گويد : « شيخ ابو على بن شيخ اعظم ، ابو جعفر طوسى معتقد به وجوب استعاذه است ؛ چرا كه به آن امر شده است . اين عجيب مىباشد ؛ زيرا امر در اين جا ، به اتفاق ، براى ندب است . پدرش در كتاب خلاف ، اجماع شيعه را [ بر استحباب استعاذه ] نقل كرده است . » « 2 » [ 1 / 147 ] ابو جعفر صدوق در من لا يحضره الفقيه روايت كرده است : « رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم كامل‌ترين و موجزترين نماز را مىخواند . هنگامى كه وارد نماز مىشد ، مىگفت : " اللَّه اكبر . بسم اللَّه الرّحمان الرّحيم " » « 3 » ؛ يعنى هنگامى كه ارادهء ايجاز و اكتفا بر واجبات نماز را داشت ، چنين مىكرد . در رواياتِ توصيف نماز نيز دلالتى بر اين معنا وجود دارد ؛ [ 1 / 148 ] براى نمونه در صحيحهء حمّاد - كه در بيان واجبات نماز است - بر تكبير ، سپس قرائت حمد اكتفا شده و آمده است : « گفت : اللَّه اكبر ، آن گاه حمد را خواند . . . » « 4 » ليك در روايات بيان گر آداب ، ابتدا استعاذه ، سپس بسمله ذكر شده است : [ 1 / 149 ] « أعوذ باللَّه السميع العليم من الشيطان الرجيم . بسم اللَّه الرحمان الرحيم . . . » « 5 » ابو حنيفه ، سفيان ، اوزاعى ، شافعى ، احمد و اسحاق نيز به اين استحباب فتوا داده‌اند . « 6 »

--> ( 1 ) . كافى ، ج 3 ، ص 313 ؛ الوافى ، ج 8 ، ص 648 . ( 2 ) . ذكرى الشيعه ، ج 3 ، ص 131 . نيز بنگريد به : خلاف ، ج 1 ، ص 424 . ( 3 ) . الفقيه ، ج 1 ، ص 306 . ( 4 ) . همان ، ص 300 و 301 . ( 5 ) . همان ، ص 304 . ( 6 ) . بنگريد به : خلاف ، ج 1 ، ص 324 و المغنى ، ج 1 ، ص 519 .