الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)
393
التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)
مىگرديد و ديگرى ، زمانى كه سوره را به پايان مىبرد . » « 1 » [ 1 / 81 ] صدوق با سند خود به ابن عروبه از قتاده از حسن روايت كرده است كه سَمُرة بن جندب و عمران بن حُصَين گفت و گو مىكردند . سمره گفت : از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم دو سكت به ثبت رسيده است : سكت هنگام تكبير و سكت در پايان قرائت و زمانى كه به ركوع مىرفت . » قتاده سكت دوم را هنگامى ياد كرده كه پيامبر قرائت « غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لَا الضَّالِّينَ » را به پايان مىرساند ؛ يعنى سمره چنين چيزى را نقل كرده بود و عمران آن را انكار مىكرد . وى گويد : « در اين باره به ابىّ بن كعب نامه نوشتيم . او در پاسخ نوشت : " سمره چنين چيزى را [ از پيامبر ] ثبت كرده بود . " » ابن ماجه نيز اين مطلب را در حديثى صحيح ، از سعيد از قتاده روايت كرده است . « 2 » صدوق با اين روايت استدلال كرده است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم ، آمين نمىگفت ؛ چراكه ذكر آمين با سكوت منافات دارد . قرائت « مالِكِ يَومِ الدّينِ » [ 1 / 82 ] ابو داوود در سنن ، از احمد بن حنبل از عبد الرزاق از معمّر روايت كرده است كه زهرى - يا ابن مسيّب - گفت : « پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم ، ابوبكر ، عمر و عثمان ، « مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ » مىخواندند و نخستين كسى كه " مَلِك " قرائت كرد ، مروان بود . » ابو داوود گويد : « حديث ياد شده صحيحتر از اين حديث است كه زهرى از انس از سالم از پدرش نقل مىكند كه گفت : « شنيدم احمد مىگويد : " قرائت قديمى ، « مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ » بود . " » « 3 »
--> ( 1 ) . التهذيب ، ج 2 ، ص 297 . ( 2 ) . خصال ، ص 74 و 75 . نيز بنگريد به : ابن ماجه ، ج 1 ، ص 278 . ( 3 ) . ابو داوود ، ج 2 ، ص 248 .