كه " ق " ناميده مىشود و آسمان دنيا بر روى آن قرار دارد . » « 1 » [ م / 281 ] ابن منذر ، ابن مردويه ، ابو الشيخ و حاكم از عبداللَّه بن بريده نقل كرده‌اند : « [ " ق " ] كوهى زمرّدين است كه بر دنيا احاطه دارد و دو شانهء آسمان ، بر آن قرار دارد . » « 2 » [ م / 282 ] ابن ابى الدنيا و ابو الشيخ از ابن عباس چنين روايت كرده‌اند : « خداوند كوهى را به نام " ق " آفريد كه بر جهان احاطه دارد و ريشه‌هاى آن به سمت صخره‌اى است كه زمين روى آن قرار دارد . » « 3 » [ م / 283 ] از مجاهد نقل شده : « كوهى گرداگرد زمين است . » « 4 » [ م / 284 ] ابن بابويه با سند خود به ثورى ، از امام صادق عليه السلام روايت كرده : « « ق » كوهى گرداگرد زمين است و سبزى آسمان از آن مىباشد و خداوند با آن ، زمين را از لرزاندن ساكنانش ، نگه مىدارد . » « 5 » [ م / 285 ] على بن ابراهيم با سند خود به امام باقر عليه السلام روايت كرده است كه حضرت فرمود : « « ق » كوهى گرداگرد دنيا ، از زمرّد سبز است و سبزى آسمان از اين كوه مىباشد . » « 6 » [ م / 286 ] در روايتى ديگر آمده : « ق » كوهى گرداگرد دنيا و از وراى يأجوج و مأجوج است و اين ، سوگند مىباشد . « 7 » روايات از اين قبيل فراوان است . * * * در آغاز سورهء قلم ، « ن » آمده است . چند دسته روايت در اين باره از ابن عباس و اصحاب او گزارش شده است .

--> ( 1 ) . الدرّ ، ج 7 ، ص 589 ؛ ابن ابى حاتم ، ج 10 ، ص 3307 . ( 2 ) . الدرّ ، ج 7 ، ص 589 ؛ حاكم ، ج 2 ، ص 464 ؛ العظمه ، ج 4 ، ص 1489 . ( 3 ) . الدرّ ، ج 7 ، ص 589 ؛ العظمه ، ج 4 ، ص 1489 . ( 4 ) . الدرّ ، ج 7 ، ص 589 ؛ عبد الرزاق ، ج 3 ، ص 227 . ( 5 ) . المعانى ، ص 22 و 23 . ( 6 ) . قمى ، ج 2 ، ص 268 . ( 7 ) . همان ، ص 323 .