ظهر و عصر آهسته قرائت مىكرد و در ديگر نمازها ، بلند . مشركان حضرت را در تنگنا قرار داده ، او را آزار مىدادند . در اين هنگام ، خداى تعالى حروف مقطعه را نازل كرد . مشركان با شنيدن اين حروف ، در حيرت و انديشه فرو رفتند و به آن سرگرم شده ، از آزار دادن حضرت و به اشتباه انداختن او باز ماندند . اين مسأله سبب گوش دادن و راهى براى بهره‌مند شدن آنان گرديد . » اخفش گويد : « سبب سوگند خداوند به حروف الفبا ، اين ويژگىهاى حروف مىباشد : شرافت و فضيلت حروف الفبا ؛ كتب آسمانى الهى به زبان‌هاى گوناگون ، با اين حروف نازل شده است ؛ اسماء حسنى و صفات عُلياى خداوند با حروف الفبا بيان مىشود ؛ اين حروف ريشهء سخنان متعارف و ذكر خدا و توحيد براى امت‌ها مىباشد . گويا خداوند به اين حروف سوگند ياد كرده كه قرآن ، كتاب و كلام اوست و ترديدى در آن وجود ندارد . » نقيب گويد : « حروف مقطعه براى آگاه كردن و از استيناف است ؛ تا معلوم گردد كه سخن نخست ، پايان يافته است ؛ مانند اين كه مىگويى : " ولا ؛ إنّ زيدًا ذهب . " » به گفتهء ثعلبى ، بهترين و استوارترين نظريه در اين باره آن است كه حروف مقطعه بيان گر اعجاز قرآن و راست‌گويى محمد صلى الله عليه و آله و سلم مىباشد ؛ چرا كه هر حرف از آن ، يكى از حروف بيست و هشت گانه است . « 1 » عرب گاه براى بيان مجموعهء يك چيز ، بخشى از آن را ياد مىكند ؛ مانند آيهء « وَ إِذا قِيلَ لَهُمُ ارْكَعُوا لا يَرْكَعُونَ » « 2 » ؛ « چون به آنان گفته شود : ركوع كنيد ، به ركوع نمىروند » ؛ يعنى هنگامى كه گفته مىشود : نماز بخوانيد ، به جا نمىآورند . نيز مانند « وَ اسْجُدْ وَ اقْتَرِبْ » « 3 » ؛ « سجده كن و خود را نزديك ساز » كه از نماز ، به ركوع و سجده

--> ( 1 ) . در عبارت ياد شده ، تشويشى آشكار وجود دارد . شايد اصل آن چنين بوده است : « قرآنى كه از آوردن مثل آن ناتوان هستيد ، از همين حروف بيست و هشت‌گانه‌اى كه مىشناسيد ، تأليف شده است . » خداوند براى بيان حروف الفبا ، به آوردن نيمى از حروف الفبا - كه بخشى از حروف است - بسنده كرده است . ( 2 ) . مرسلات ( 77 ) 48 . ( 3 ) . علق ( 96 ) 19 .