الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)
269
التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)
از آنان پرسيد : « با « المر » چه مىكنيد ؟ » گفتند : « 271 سال . » « 1 » آن گاه حضرت پرسيد : « آيا مرادتان يكى از اين سال هاست يا همهء آنها ؟ » در اين جا بود كه دچار پراكندگى در سخن شدند و سرانجام گفتند : « همهء اين عددها با هم جمع مىشود و 734 سال ، مراد مىباشد . « 2 » پس از آن ، حكومت به ما يهوديان باز مىگردد . » حضرت پرسيد : « آيا كتابى از كتب الهى اين سخن را گفته يا انديشههاى شما ، به اين سوى رهنمونتان ساخته است ؟ » گفتند : « انديشههاى ما بر آن دلالت كرد و دليل درستى آن ، اين كه عدد ياد شده بر اساس حروف ابجد مىباشد . » حضرت فرمود : « چگونه مىپنداريد كه اين عدد بر مدت حكومت اين امت دلالت مىكند ؟ در حالى كه در حساب جملههاى ياد شده ، دليلى بر ادعاى شما وجود ندارد . حال ، اگر به شما گفته شود كه اين عدد بر مقدار لعنت كردن شما يا بر چيز ديگرى دلالت دارد ، چه مىگوييد ؟ » در اين هنگام ، استدلال و ادعاى آنان فرو پاشيد و خشمگين از خدا و رسولش ، باز گشتند . « 3 » دقت نظر در تعبير امام عليه السلام در پاسخ به يهوديان نشان مىدهد كه حضرت نه اصل مبناى آنان را پذيرفت و نه نتيجهاى را كه بر آن اصل استوار ساخته بودند . [ 2 . ] برخى گفتهاند كه حروف مقطعه رموزى براى اسامى و صفات جلال و جمال خداى تعالى است ؛ از جمله الف در « الم » رمز اسم جلالهء « اللَّه » و لام اشارتى به « لطيف » و ميم رمز « مجيد » ؛ يا اين كه [ عبارت « الم » ] كنايه از « آلاء » ، « لطف » و
--> ( 1 ) . 1 + 30 + 40 + 200 271 . ( 2 ) . 71 + 161 + 231 + 271 734 . در حديث افتادگى وجود داشت كه بر اساس نسخهء الدرّ ( ج 1 ، ص 23 ) آن را تصحيح كرديم . ( 3 ) . قمى ، ج 1 ، ص 223 ؛ المعانى ، ص 19 - 26 ؛ بحار الانوار ، ج 89 ، ص 374 - 380 ، با تلخيص . برخى از عبارتهاى اين روايت در ديگر تفاسير نيز گزارش شده است ؛ از جمله نيشابورى در حاشيهء طبرى ، ج 1 ، ص 121 و 122 ؛ طبرى ، ج 1 ، ص 138 ؛ التفسير الكبير ، ج 2 ، ص 7 ؛ الدرّ ، ج 1 ، ص 23 .