الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)
25
التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)
نامهاى قرآن شيخ المفسرين ، جمال الدين ، ابوالفتوح رازى ( از شخصيتهاى سدهء ششم ) 43 نام براى قرآن برشمرده « 1 » و امام المفسرين ، ابوعلى ، فضل بن حسن طبرسى - كه او نيز از شخصيتهاى سدهء ششم است - به چهار نام بسنده كرده است : قرآن ، فرقان ، كتاب و ذكر . « 2 » امام بدر الدين زركشى يادآور مىشود كه يكى از علما ( « حرالى » كه تصنيفى در همين موضوع دارد ) نامهاى قرآن را به نود و اندى نام رسانده است . زركشى از قاضى ابوالمعالى عُزَيْزى « 3 » بن عبدالملك 55 نام نقل كرده است . وى ضمن برشمردن نامها ، براى هر يك شاهدى از قرآن آورده است . « 4 » البته بيشتر اين نامها ، اوصاف اشتقاقى است كه براى قرآن وجود دارد و بر قرآن حكيم اطلاق شده است ؛ نه آن كه اسم خاص ( عَلَم ) باشند . اسامى خاصى كه بر قرآن اطلاق شده ، بيشتر از نامهايى نيست كه طبرسى برشمرده است . اين نامها به ترتيب اهميت ، عبارتاند از : قرآن ، فرقان ، كتاب و ذكر . نام گذارى به « قرآن » ، بيش از 65 بار در قرآن آمده است كه بيشتر آنها ، معرّف به لام مىباشد و بدون لام ، در پانزده مورد ياد شده است . واژهء « فرقان » در دو آيه ، عنوان براى قرآن قرار گرفته است . « 5 » اين نامگذارى بدين اعتبار است كه قرآن ، جداكنندهء هدايت از گمراهى است . « 6 »
--> ( 1 ) . ابو الفتوح ، ج 1 ، ص 8 . ( 2 ) . مجمع البيان ، ج 1 ، ص 41 . ( 3 ) . ابو المعالى عُزَيزى ، معروف به « شَيْذله » ، يكى از فقيهان شافعى و صاحب « البرهان فى مشكلات القرآن » است . او در سال 494 از دنيا رفت . ( بنگريد به : ابن خلّكان ، ج 1 ، ص 318 ) . ( 4 ) . بنگريد به : البرهان ، ج 1 ، ص 273 - 281 . ( 5 ) . « تَبارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلى عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعالَمِينَ نَذِيراً » ( فرقان ( 25 ) 1 ) ؛ « وَ أَنْزَلَ التَّوْراةَ وَ الْإِنْجِيلَ . مِنْ قَبْلُ هُدىً لِلنَّاسِ وَ أَنْزَلَ الْفُرْقانَ » ( آل عمران ( 3 ) 3 و 4 ) . ( 6 ) . « شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدىً لِلنَّاسِ وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى وَ الْفُرْقانِ » ؛ « ماه رمضان [ همان ماه ] است كه در آن ، قرآن فرو فرستاده شده ؛ [ كتابى ] كه مردم را راهبر و [ دربردارندهء ] دلايل آشكار هدايت و [ ميزان ] تشخيص حق از باطل است . » ( بقره ( 2 ) 185 ) .