الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)
231
التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)
هند برگرفته است . « 1 » ليك چه سازگارى بين قرآن و برگرفتن خواص آن از حكماى برهمايى هند وجود دارد ! البته عبد الرحمان بن على بن احمد قرشى در پى او رفته و كتابى با همان نام تصنيف كرده كه در آن ، گاه از امام صادق عليه السلام روايت نقل مىكند ، ولى بيشتر ، از امام تميمى نقل مىكند . شيخ آغا بزرگ تهرانى گويد : « گويا مراد او ، حكيم ابو عبداللَّه تميمى پيش گفته است . نسخهاى از آن - كه در سال 912 ، به قلم شيخ زين الدين آل صباح حميدى نگارش شده - در شطره عراق ، نزد رشيد شعر باف بغدادى تاجر ، موجود است . » « 2 » مولى عبداللَّه بن حسين تسترى ( متوفاى 1021 در اصفهان ) تأليفى با نام « خواص القرآن » دارد كه در دو بخش مرتب ساخته است : نخست ، دربارهء خواص مجموع قرآن و دوم ، در زمينهء خواص تك تك سورهها از فاتحه تا ناس كه در اين بخش ، خواص قرائت يا نگارش سورهها را ياد مىكند . آغا بزرگ تهرانى گويد : « نسخهاى از آن را در گنجينهء شيخ الشريعه اصفهانى در نجف اشرف ديدم كه در آن ، حواشى فراوانى از مصنف وجود داشت . » « 3 » نيز كتاب « خواص القرآن » اثر مولى محمد كاظم بن محمد شفيع هزار جريبى حائرى ، دربارهء خواص برخى از سورههاى قرآن به زبان فارسى است . او تأليف اين كتاب را در سال 1220 در كربلا ( عراق ) ، به پايان برد . تهرانى گويد : « نسخهاى از آن را در گنجينهء شيرازى در سامراء ديدم كه تاريخ نگارش آن 1236 بود . نيز نسخهاى ديگر نزد شيخ اردوبادى در نجف است . » « 4 » سيوطى گويد : « گروهى خاص عهدهدار تصنيف در اين موضوع شدهاند ؛ از جمله تميمى و غزالى و از متأخران : يافعى . بيشتر مطالبى كه در اين بخش ياد مىشود ، مستند به تجربههاى صالحان است . اكنون با برخى از روايات خواص
--> ( 1 ) . كشف الظنون ، ج 1 ، ص 727 . ( 2 ) . الذريعه ، ج 7 ، ص 273 . ( 3 ) . همان . ( 4 ) . همان .